peroo de kuzako nerre ih inkan sathaan 1911 vich heeraam bingham duaaraa khojiaa giaa see, jisadaa mananaa see ki ih 16veen sadee de sapenee shaasan viradh vidaroh dauaraan varatiaa jaan vaalaa ik gupat garrh see| kee manade han ki ih sanbhaavat tauar fa39;te ik teerath sathaan see, jad ki kujh manade han ki ih ik saahee daavatakhaanaa see|
bhaarat de aagaraa vich sathit is makabare de kanpalaikas noo duneea de sabh ton mashahoor samaarakaan vichon ik maniaa jaandaa hai ate ih meenaakaaree dee sabh ton vadheea udaaharan hai| isanoo samaraatt saaeh jahaan saasan 162858 ne aapanee patanee mumataaz mehal de sanamaan vich banaaeaa see, jisadee mauat 1631 vich hoee see| is kanpalaikas noo banaaun vich lagabhag 22 saal lage ate 20,000 kaamiaan ne isadee usaaree vich bhaag liaa|
jaaraddan daa praacheen shahir pettaraa door ghaattee vich sathit hai, jo ki retale pathar de pahaarraan ate chattaanaan de vichakaar sathit hai| isanoo ik arab kabeele, nabaateeanaan ne aapanee raajadhaanee banaaeaa see ate is samen dauaraan ih vadhiaafaliaa te khaas tauar te masaaliaan lee ik mehatavapooran vapaarak kendar ban giaa|
duneea de sabh ton vadde imaarataniramaan projaikattaan vichon ik, cheen dee mahaan kandh noo viaapak tauar fa39;te lagabhag 5,500 meel 8,850 kilomeettara lanbaa maniaa jaandaa hai; haalaank isadee lanbaaee 13,170 meel 21,200 kilomeettara hon daa vee daavaa keetaa jaandaa hai| isade niramaan daa kam 7veen sadee eesaa poorav vich shuroo hoeaa see ate ih do hazaar saalaan tak jaaree rihaa|
chichen ittazaa maikaseeko de yookaattaan praaeideep fa39;te sathit maaeaa shahir hai, jo 9veen ate 10veen sadee eesavee vich vadhiaafaliaa see| ithe sabh ton mehatavapooran pauarreean vaalaa piraamidd ail kaisatteelo fatuott;kisalafatuott; hai, jo mukh palaajaa ton 79 futt 24 meettara uchaa utthadaa hai| is dtaanche vich kul 365 pauarreean han, jo ki saal de dinaan dee ginatee darasaaundaa hai|