

ਓਦਧਿ-[Skt. ਉਦਧਿ, ਤਕਬਿ] ਸਮੁੰਦਰ ।੧।
ਮਾਧਵੇ-ਹੇ ਮਾਧੋ ! (ਨੋਟ : ਲਫ਼ਜ਼ 'ਮਾਧੋ' ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਪਿਆਰਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ, ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਸੀ ਰਾਮ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਉਪਾਸ਼ਕ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਫਜ਼ ਉਹ ਨਾ ਵਰਤਦੇ) । ਕਿਆ ਕਹੀਐ- ਕੀ ਆਖੀਏ ? ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਭ੍ਰਮ-ਭੁਲੇਖਾ । ਮਾਨੀਐ- ਮੰਨਿਆ ਨਆ ਜਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖ਼ਿਆਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।੧।ਰਹਾਉ।
ਨਰਪਤਿ-ਰਾਜਾ। ਸਿੰਘਾਸਨਿ-ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ । ਭਿਖਾਰੀ- ਮੰਗਤਾ । ਅਛਤ-ਹੁੰਦਿਆ ਸੁੰਦਿਆ। ਗਤਿ-ਹਾਲਤ।੨।
ਰਾਜ-ਰੱਜੂ, ਰੱਸੀ । ਭੁਇਅੰਗ-ਸੱਪ । ਪ੍ਰਸੰਗ-ਵਾਰਤਾ, ਗੱਲ । ਮਰਮੁ-ਭੇਤ, ਰਾਜ਼। ਕਟਕ-ਕੜੇ । ਕਹਤੇ-ਆਖਦਿਆਂ ।੩।
ਸਰਬ-ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ । ਅਨਕੈ-ਅਨੇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ। ਭੁਗਵੰ-(ਨੋਟ: ਅੱਖਰ 'ਭ' ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਲਗਾਂ ਹਨ ( ) ਤੇ ( ), ਅਸਲ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ 'ਭੋਗਵੈ ਪਰ ਇਥੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ 'ਭੁਗਵ ) ਭਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ । ਪੰ-ਤ। ਸਹਜ-ਸੁਤੇ ਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ।੪।
ਅਰਥ: (ਹੇ ਮਾਧੋ !) ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਅਸਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਉਮੈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਚਿਰ ਤੂੰ (ਅਸਾਡੇ ਅੰਦਰ) ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਦੋਂ ਅਸਾਡੀ 'ਮੈਂ' ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; (ਇਸ 'ਮੈਂ' ਦੇ ਹਟਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਬੜਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਇਆ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨੱਕਾ-ਨੱਕ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ (ਲਹਿਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ) ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੈ (ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਆ-ਜੰਤ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ