ਜਹਾਨ ਅਰਥਾਤ ਬਗਦਾਦ ਵਿਚ ਸੁੰਨਸਾਨ (ਅਫੁਰ ਵਿਚ ਸਮਾਧੀ ਲੱਗ ਗਈ) ਛਾ ਗਈ। ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਰਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੀਰ ਦਸਤਗੀਰ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਅਜ਼ਮਤ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਸਤ ਫਕੀਰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪੀਰ ਦਸਤਗੀਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਕੌਣ ਫਕੀਰ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਹੈਂ। ਬਾਬੇ ਦੀ ਥਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਨ ਜੋ ਕਲਿਯੁੱਗ ਵਿਚ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਰੱਬੀ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਹੋਰ ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ।
ਪੁਛੇ ਪੀਰ ਤਕਰਾਰ ਕਰਿ ਏਹ ਫਕੀਰ ਵਡਾ ਅਤਾਈ॥
ਏਥੇ ਵਿਚਿ ਬਗਦਾਦ ਦੇ ਵਡੀ ਕਰਾਮਾਤਿ ਦਿਖਲਾਈ॥
ਪਾਤਾਲਾ ਆਕਾਸ ਲਖ ਓੜਕਿ ਭਾਲੀ ਖਬਰ ਸੁਣਾਈ॥
ਫੇਰਿ ਦੁਰਾਇਣ ਦਸਤਗੀਰ ਅਸੀਂ ਭਿ ਵੇਖਾਂ ਜੋ ਤੁਹਿ ਪਾਈ॥
ਨਾਲਿ ਲੀਤਾ ਬੇਟਾ ਪੀਰ ਦਾ ਅਖੀਂ ਮੀਟਿ ਗਇਆ ਹਵਾਈ॥
ਲਖ ਆਕਾਸ ਪਤਾਲ ਲਖ ਅਖਿ ਫੁਰਕ ਵਿਚਿ ਸਭਿ ਦਿਖਲਾਈ॥
ਭਰਿ ਕਚਕੌਲ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਕਾ ਧੁਰੋ ਪਤਾਲੋ ਲਈ ਕੜਾਹੀ।।
ਜਾਹਰ ਕਲਾ ਨ ਛਪੈ ਛਪਾਈ॥ ੩੬॥
ਪਦ-ਅਰਥ- ਅਤਾਈ-ਕਰਾਮਾਤ।
ਵਿਆਖਿਆ- ਪੀਰ ਦਸਤਗੀਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਰਥਾਤ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਵੀ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਕੀਰ ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਥਵਾ ਕਰਾਮਾਤੀ ਹੈ। ਚੂੰਕਿ ਇਸ ਨੇ ਬਗਦਾਦ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੀ ਕਰਾਮਾਤ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰਪੂਰ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਈ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਹਨ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਆਕਾਸ਼ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਕਥਨ ਉਪਰੰਤ ਪੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਜੋ ਇੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਤਾਲ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਗਾਹੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਓ। ਅਰਥਾਤ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਓ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੀਰ ਦਸਤਗੀਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਏ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੇ। ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਕਚਕੋਲ ਭਰ ਕੇ ਪੀਰ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਛਿਪਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਗੜ ਬਗਦਾਦੁ ਨਿਵਾਇ ਕੈ ਮਕਾ ਮਦੀਨਾ ਸਭੇ ਨਿਵਾਇਆ॥
ਸਿਧ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮੰਡਲੀ ਖਟਿ ਦਰਸਨਿ ਪਾਖੰਡਿ ਜਿਣਾਇਆ॥
ਪਾਤਾਲਾ ਆਕਾਸ ਲਖ ਜੀਤੀ ਧਰਤੀ ਜਗਤੁ ਸਬਾਇਆ॥
