ਜਾਵੇ ?" ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਖਿਆਲ ਏ ?"

"ਪਿਉ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੇ। ਚੰਗੇ ਹੋਵਣ ਭਾਵੇਂ ਮੰਦੇ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋ ਈ ਜਾਣਾ ਏ।" ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਯਕੀਨ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋ ਈ ਜਾਣਾ ਏ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਭੂਆ ਨੂੰ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਵੀ ਹੋ ਈ ਜਾਣਾ ਏ । ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੁੱਛਦਾ ਏ।

ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਚਲੋ ਭੂਆ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕੋਲੋਂ ਤੇ ਬਚਿਆ ਰਹਵਾਂਗਾ।

ਅਗਲੀ ਰਾਤ ਅਸਾਂ ਗੱਡ ਲੈ ਕੇ ਲਹੌਰੋਂ ਪਰਤ ਆਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਮੈਂ ਟਿਊਬ ਵੈੱਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ । ਚਾਚੇ ਲੰਡੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਉਹਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਤੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹਦਾ ਸਾਂ । ਟਿਊਬ ਵੈੱਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਲਾਇਤੀ ਟਿਊਬ ਵੈੱਲ ਭੁੱਬਾਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਟਿਊਬ ਵੈੱਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਟੇ ਦੀ ਚੱਕੀ ਤੇ ਮੂੰਜੀ ਛੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਚੱਕੀ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਏਥੇ ਰੌਣਕ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ । ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ ਤੇ ਭਾਬੀ ਜ਼ਮੀਲਾ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ ਕਿਉਂ ਜੁ ਆਟੇ ਦੀ ਚੱਕੀ ਤੇ ਮੂੰਜੀ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਖਰਚ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਆਟਾ ਚੌਲ ਆਪਣੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

ਚਾਚੇ ਲੰਡੂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਏਥੋਂ ਈ ਕੁੱਝ-ਕੁੱਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਨਾਜ ਤੋਲਣ ਲਈ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਵੱਟਾ ਤੇ ਕੋਈ ਕੋਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਪੱਕੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਵੱਟੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ । ਅਨਾਜ ਪੀਹਣ ਤੇ ਛੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਵੱਟੇ ਪਾਂਵਦੇ ਸਨ ਤੱਕੜ ਉੱਤੇ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੋਲ ਤੋਲਦੇ ਸਨ।

ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ ਤੇ ਜ਼ਮੀਲਾ ਕਿੱਧਰੇ ਜਾਵਣ ਲਈ ਨਿੱਕਲ ਰਹੇ ਸਨ । ਮੈਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਜ਼ਮੀਲਾ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਭਾਬੀ, ਅੱਜ ਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਚੜ੍ਹਾਈ ਲਗਦੀ ਏ ।" ਭਾਬੀ ਮੁਸਕਰਾਈ। ਉਹ ਬਣੀ ਠਣੀ ਵੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚੱਜ ਨਾਲ ਸੀ । ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਸੂਮ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਜੇ ਬਾਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਦੋਵੇਂ ਜਵਾਨ ਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸਨ । ਭਾਬੀ ਦੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਸ਼ਫੀ ਆਖਿਆ:

"ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ ਪੁੱਤਰਾ, ਤੇਰਾ ਕੰਡਾ ਵੀ ਖਿੱਚਿਆ ਈ ਸਮਝ, ਫੇਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪੇ ਮਲੌਮ ਹੋ ਜਾਸੀ ਕਿ ਚੜਾਈਆਂ ਕਿੰਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ।"

ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਸਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕੰਡਾ ? ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੋਇਆ ?

ਭਾਬੀ ਜ਼ਮੀਲਾ ਆਖਿਆ, "ਵੇ ਦੇਵਰਾ! ਅਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਲੇ ਆਂ ਫਿਰਨ ਤੁਰਨ। ਤੂੰ ਵੀ ਚੱਲਣਾ ਏ ਤੇ ਆ ਜਾ।"

"ਤੁਸਾਂ ਖੌਰੇ ਕੀ ਕੀ ਕਰਨਾ ਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਕਿੱਥੇ ਕਿੱਥੇ ਉੱਠਣਾ ਬੈਠਣਾ ਏ, ਮੈਂ