ਹੈ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਧਾਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਕਿਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਸਕੀਨ, ਸਾਦਾ, ਸਕਦਾਸ, ਦੁਨਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਸਮਜੀਰਾ, ਸ਼ੱਕਰਚਿੰਨੀ, ਦੇਵਜੀਰਾ, ਜੀਨਜੀਨ, ਦਹਾਕ, ਜਿੰਨ੍ਹੀਸਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਦਾ, ਸਮਜੀਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰਚੀਨੀ ਅੱਜ ਵੀ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਉਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕੀਨ ਕਿਸਮ ਨੂੰ 'ਗੰਧਕਸਤੂਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਰਵਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਸਥਾਨਕ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਧਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਸਮਤੀ ਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਾਸਮਤੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਬੁੱਧ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੋਂ 6000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਰੀਹੀ (Rhihi) ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਧਾਨ ਨੂੰ ਸਾਲੀ, ਤਾਂਦੁਲ, ਭਾਤਮ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਣਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸ਼ਤਕ ਅਸ਼ਟਾਧਿਆਈ ਵਿੱਚ ਧਾਨ ਨੂੰ ਲੋਹਿਤਾਸਾਲੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮਾਂ ਕਿਸਾਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ-ਬਾਸਮਤੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬਾਸਮਤੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਬਾਸਮਤੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਬਾਸਮਤੀ, ਰਣਬੀਰ ਬਾਸਮਤੀ, ਕਸਤੂਰੀ ਬਾਸਮਤੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਬਾਸਮਤੀ, ਪੰਜਾਬ ਬਾਸਮਤੀ, ਬਾਸਮਤੀ ੨੧੭, ੩੮੬, ਸੁਪਰ ਬਾਸਮਤੀ ੩੮੫, ਬਾਸਮਤੀ ੧੯੮, ਪੂਸਾ ਬਾਸਮਤੀ ਐਚ.ਬੀ.ਬੀ. ੧੯, ਬਾਸਮਤੀ ੩੭੦ ।

ਦੂਸਰੀ ਸਰਵਉੱਤਮ ਸੁਗੰਧਿਤ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ-ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਭੋਗ, ਅੰਬੇਮੋਹਰ ੧੫੭, ਅੰਬੇਮੋਹਰ ੧੫੯, ਅੰਬੇਮੋਹਰ ੧੦੨, ਧਿਨਾਮਸਾਲ ੩੯, ਚਿਨੋਰ, ਦੁਬਰਾਜ, ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਕੋਲਮ, ਹੀਰਕਣੀ, ਜਵਫੂਲ, ਇੰਦਰਾਣੀ, ਐਚ.ਐਮ.ਟੀ. ਟੀ-੪੧੨, ਮਹੀ ਸਗੰਧੀ, ਗੱਧਸਾਲ, ਤਰੋਰੀ ਕਰਨਾਲ।