ਛੋਲੇ ਬੀਜ ਦਿਓ। ਦੋਵਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਟਰੀਟ ਕਰਕੇ ਬੀਜਣਾ ਹੈ। ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਲੋਕਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਬੀਜ ਧਨੀਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਮਿਲਾ ਲਓ। ਹਰ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਜਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 200 ਲੀਟਰ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਸਿੰਜਾਈ ਕੇਵਲ ਕਣਕ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਛੋਲਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਿੰਜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਕੱਖ ਕੰਡਿਆਂ (ਤੂੜੀ- ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭੂਸਾ, ਜੀਰੀ ਦਾ ਭੂਸਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁੱਕਾ ਕੱਖ-ਕੰਡਾ) ਦਾ ਢੱਕਣਾ ਪਾ ਦਿਓ। ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਥੱਲੇ ਅਤੇ ਢੱਕਣਾ ਬਣਨ ਉਪਰੰਤ ਗੰਡੋਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀੜੇ ਮਕੌੜੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ ਅਤੇ ਕਣਕ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਦੇਣਗੇ। ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਛਿੜਕਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਿੰਜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਛੋਲਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਲ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਪਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਣਕ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਕਣਕ ਬੀਜਣ ਨਾਲ ਕਣਕ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਗਿਣਤੀ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਣਕ ਦੀ ਓਨੀ ਹੀ ਉਪਜ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿੰਨੀ ਅਸੀਂ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਛੋਲੇ ਵਾਧੂ ਮਿਲਣਗੇ। ਉਤਪਾਦਨ ਖ਼ਰਚੇ ਵੀ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।

ਚੌੜੀ-ਪੱਟੀ-ਵਿਧੀ :-

ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਪਾਟੀ (ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਧੀ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਇਕ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਵਿਧੀ