ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਾਨ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ।

ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੇਤੀ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਡਾਕਟਰ, ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਹਿਰ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਸੂਝ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜੀਵ ਵੀ ਹਨ। ਨਾਨਕ ਖੇਤੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਖੇਤੀ ਹੈ- ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀ ਖੇਤੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਅਹਿੰਸਕ ਖੇਤੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ, ਤਿਤਲੀਆਂ, ਗੰਡੋਇਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਮਨ ਮੋਹਣੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੀ ਹਨ।

ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਇਕ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਜੀ ਹੋਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੱਸਰੀ ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਸਮੂਹ ਪਸਾਰਾ, ਰੱਬੀ ਅਸੂਲਾਂ ਅਧੀਨ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜੀਵ ਰੱਬ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਗੁਣਾਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਸਹਿ-ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇਸ ਰੂਹਾਨੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਵਿਸਰੀ ਨਹੀਂ। ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਸ਼ਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਂਵਾਕ 'ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤ ਮਹਤੁ' ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਵਾ ਸਾਡੀ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਕੁਦਰਤੀ