

5
ਤੇ ਇਕ ਸਵੇਰ ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਸੈਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਕ ਔਰਤ ਉਥੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਈ, ਤੇ ਉਹ ਕਰੀਮਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮੰਨ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਆਖਿਆਂ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ ਖੜਕਾਇਆਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਧਰਾਂ ਤੇ ਸੋਗ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਬਗੀਚੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤੱਕਣੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਭਾਂਪ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਤੇਜ਼-ਕਦਮੀਂ ਵਾੜ ਵੱਲ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੱਘੀ 'ਜੀ ਆਇਆਂ' ਆਖੀ।
ਤੇ ਕਰੀਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ- "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਕੇ ਏਨਾ ਚਿਰ ਕਿਥੇ ਰਹੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕ ਝਲਕ ਲਈ ਵੀ ਤਰਸ ਗਏ? ਪਰ ਵੇਖੋ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ। ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਤਾਂਘਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚਾਂਘਰਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਨੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਲੋਚਦੇ ਨੇ; ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਇਹ ਅਰਜ਼ੋਈ ਕਰਨ ਆਈ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬੁੱਧਤਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਨਮੁਖ ਬਿਆਨ ਕੇ ਸਾਡੇ ਟੁੱਟੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜੋ ਤੇ ਸਾਡੀ ਮੂਰਖਤਾਈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ।"
ਤੇ ਕਰੀਮਾ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਆਖਿਆ- "ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਗਿਆਨੀ। ਨਾ ਆਖੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਅੱਧ- ਪੱਕਿਆ ਫਲ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਜੇ ਟਹਿਣੀ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕਰੂੰਬਲ ਸਾਂ।
"ਤੇ ਆਪਣੇ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮੂਰਖ ਨਾ ਆਖੋ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਅਸਲ 'ਚ ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੂਰਖ। ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਿਰਖ 'ਤੇ ਉੱਗੇ ਸਾਵੇ ਪੱਤੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਆਪਣੇ-ਆਪ 'ਚ ਬੁੱਧੀ-ਬਿਬੇਕ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਵੀ।
"ਤੇ ਕੀ ਮੈਂ ਸੱਚੀਂ-ਮੁਚੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਿਆ ਸਾਂ ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਥੇ ਕੋਈ ਫ਼ਾਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਿਵਾਇ ਉਸਦੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਕਲਪਨਾ 'ਚ ਵੀ ਨਹੀ ਮਾਪ ਸਕਦੀ ? ਤੇ ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਉਸ ਫ਼ਾਸਲੇ ਨੂੰ ਮਾਪੇਗੀ, ਉਹ ਫ਼ਾਸਲਾ ਆਤਮਾ ਵਿਚਲੀ ਇਕ ਲੈਅ ਬਣ ਜਾਏਗਾ।
"ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੇਹੱਦ ਕਰੀਬ ਗੁਆਂਢ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਜਨਬੀ ਬੰਦੇ ਵਿਚਲੀ ਵਿੱਥ ਯਕੀਨਨ ਉਸ ਵਿੱਥ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਤੇ ਸੱਤ ਮੁਲਕੋਂ ਪਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਦੋਸਤ ਦਰਮਿਆਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
"ਕਿਉਂ ਕਿ ਯਾਦਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਫ਼ਾਸਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸਾਰ ਦੇਣ 'ਚ ਹੀ ਫ਼ਾਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੱਕਣੀ।
"ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕ ਗੁੱਝਾ