

ਬਕਾਲਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਮੈਹਰਾ ਜੀ ਨੇ ਘਰ ਨਵਾਂ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੁਝ ਚਿਰ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਟਿਕਣ ਤਾਂ ਕਿ ਘਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ । ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅਜੇ ਤਾਂ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਵਾਂਗੇ । ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਮੈਹਰਾ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪੂਰਨ ਲਈ ਨਾਲ ਚਲੋ । ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਆਏ । ਮੈਹਰਾ ਜੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਥੰਮ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦੀ । ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਹੀ ਰਹੇ । ਮੈਹਰਾ ਜੀ ਨੇ ਖੂਬ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਜਦ ਚੱਲਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਜੇਠ ਸੁਦੀ ਚੌਥ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੋ ਪ੍ਰਾਨ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਤੁਸਾਂ ਮੇਰਾ ਦਾਹ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ । ਜਪੁਜੀ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਜਲ ਪਰਵਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਕਿ ਗੁਰ-ਪਤੀ ਦੇ ਪਾਸ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਿਆ ਸਪੁਰਦ ਹੀ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨੇ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸੰਨ 1618 ਈ. ਨੂੰ ਬਕਾਲੇ ਵਿਖੇ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਭੋਗ ਉਪਰੰਤ ਦੇਹ ਤਿਆਗੀ ।
ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਆਸਾ ਵਿਚ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤਾ। ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਾਸ, ਬਾਬਾ ਬਿੱਧੀ ਚੰਦ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਮੋਢਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ, ਭਾਈ ਪਿਰਾਣਾ ਤੇ ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਜੀ ਨੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ । ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਨਾ ਸਨੇਹ ਸੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਥੰਮ੍ਹਦੇ । ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਧੀਰਜ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੱਥ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਇਤਨਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੋਈ ਗੱਲ ਪੁੱਛੇ ਬਗ਼ੈਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਰਦੇ । ਇਥੋਂ ਤਕ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਗਏ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਤੇ ਟੁਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਉਥੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ