ਨੂੰ ਕਾਦਰ ਨਾਲ, ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਿਹੇ ਸੁੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਹੈ ਧਰਤੀ ਪਰ ਛੋਹ ਅਸਮਾਨੀ', ਸੁੰਦਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਤਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਰਸ਼ੋਂ ਆਵੇ ਸੁਹਦਿਆਂ ਤੇ ਪੈ ਚਮਕੇ'। ਇਹ ਬਿਰਤੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕਰਤਾਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ:

'ਕਵਿ-ਰੰਗ' ਸੁੰਦਰਤਾ

ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾਈ

ਉੱਚੇ ਨਛੱਤਰੀਂ ਵਸਦੀ

ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਲਹਿਰੇ

ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲੱਸਦੀ

ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਏ ਓਥੋਂ

ਹੇਠਾਂ ਪਲਮਦੀ ਆਈ

ਰਸ ਰੰਗ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ

ਸੰਗੀਤ ਥਰਥਰਾਈ। ....

(ਪੁਸਤਕ, ਮਟਕ ਹੁਲਾਰੇ ਵਿਚੋਂ)

ਇਹ ਹੈ, ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ, ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਬਿੰਦੂ ਪਰ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਆਪ ਇਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਚੁਕੇ ਸਨ॥੮੫॥

ਨਵੰਬਰ, 1980                                                                      -ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ.

(ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ)