ਨਾਲ ਤਾਂ ਕੁਝ ਅੰਤਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹੋਣ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਗਠਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਇਹ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦਰਜੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਕੁ ਅੰਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮੁੱਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਜਾਂ ਲੋੜਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਇਲਾਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿਤਿਆਂ ਵਿ: ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿਤਿਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚਲੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਪੱਛੜਿਆ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਜਦ ਕੋਈ ਉਸ ਇਲਾਕਾਈ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋਣ? ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਵਧੇਰੇ ਚਿਰ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ 'ਅਸਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਅਸੀਂ' ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

'ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ' ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਇਹੋ-ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ 'ਉਪਭਾਸ਼ਾ' 'ਭਾਸ਼ਾ' ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਥੋੜੀ ਗਿਣਤੀ ਵਲੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ 'ਭਾਸ਼ਾ' 'ਉਪਭਾਸ਼ਾ' ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਣਤਰ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਗਠਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਲੀਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਖਾ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਘਟੀਆ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਵਿਥਾਂ ਤਾਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਦੂਰੀ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਸਭਿਅਤਾਪੂਰਨ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਗਵਾਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਰਾਸਰ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਘਟੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।