ਉਹ ਮਾਰਨ ਦਮ ਮੁਹੱਬਤ ਵਾਲਾ, ਦੂਰ ਹੋਏ ਸਭ ਪਰਦੇ ਹੂ ।

ਦੋਜ਼ਖ ਭਿਸ਼ਤ ਗੁਲਾਮ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ, ਚਾ ਕੀਤੇ ਨੇ ਬਰਦੇ ਹੂ ।

ਮੈਂ ਕੁਰਬਾਨ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹੂ, ਜਿਹੜੇ ਵਾਹਦਤ ਦੇ ਵਿਚ ਵੜਦੇ ਹੂ ।

ਭਾਵੇਂ ਬਾਹੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਜਿੰਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸੂਫ਼ੀ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਕਾਵਿ- ਕਲਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।

ਸ਼ਾਹ-ਸ਼ਰਫ (1659 ਤੋਂ 1725 ਈ. ) : ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਕਿੱਸਾ 'ਸੈਫੁਲ-ਮਲੂਕ' ਵਿਚ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ :

ਸੁਖਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਰੱਜੇ, ਕੱਥੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ ਦੇ।

ਪੰਧ ਪਿਆ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਵਣ, ਰਾਹਬਰ ਉਸ ਤਰਫ ਦੇ।

ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਬਟਾਲੇ ਵਿਚ 1659 ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਖੱਤਰੀ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਘਰੋਗੀ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨ ਉਪਰਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਘਰ-ਬਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਗਏ। ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੜੇ ਉੱਘੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸਨ । 66 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਆਯੂ ਭੋਗ ਕੇ ਆਪ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ ਦੀਆਂ ਰਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਸੋਜ ਤੇ ਦਰਦ ਹੈ । ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਲ ਲਈ ਉਹ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਤੜਫਦਾ ਤੇ ਕੂੰਜ ਵਾਂਗ ਕੁਰਲਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਜ਼ਲ ਬੜੀ ਕਠਿਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਉਪਮਾਵਾਂ ਤੇ ਰੂਪਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ :

ਪੈ ਚੱਕੀ ਆਪ ਪੀਸਾਈਐ, ਵਿਚ ਰੰਗਣ ਤਾਵਣ ਤਾਈਐ।

ਇਉਂ ਕਪੜ ਰੰਗ ਰੰਗਾਈਐ, ਤਾਂ ਨਾਮ ਮਜੀਠ ਸਦਾਈਐ।

ਇਉਂ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਵਣ, ਜੰਗ ਅੰਦਰ ਮਰ ਮਰ ਜੀਵਣ।

ਵਿਚ ਅਹਿਰਣ ਤਾਵਣ ਤਾਈਐ, ਤੇ ਅਹਿਰਣ ਸੱਟ ਸਹਾਈਐ।

ਹੋਇ ਰੂੰਈਂ ਆਪ ਤੁੰਬਾਈਐ, ਤਿਲ ਘਾਣੀ ਮਾਹਿ ਪੀੜਾਈਐ ।

ਵਿਚ ਆਵੀ ਪਾਇ ਪਕਾਈਐ, ਇਉਂ ਦੀਪਕ ਜੋਤ ਜਗਾਈਐ।

ਕਟ ਬਿਰਖ ਰਬਾਬ ਘੜਾਈਐ, ਹੋਇ ਛੇਲੀ ਆਪ ਕਸਾਈਐ।

ਕਰਤਾਰ ਵੀਚਾਰ ਵਜਾਈਐ, ਇਉਂ ਸ਼ਰਫ ਸਰੋਦ ਸੁਣਾਈਐ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪੀਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਮੰਨ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼ ਨੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਾ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਬ੍ਰਜੀ ਨਾਲ ਰਲਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ :

ਮੈਂ ਪੁਛਾਂ ਪੰਡਤ ਜੋਇਸੀ, ਪੀਆ ਕਬਹੂ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇਸੀ।

ਮਿਲ ਦਰਦ ਵਿਛੋੜਾ ਖੋਇਸੀ, ਤਪ ਰਹੀਅਸ, ਮਾਏ ਜੀ ਉਬਲੇ।

ਨਿਸ ਕਾਗ ਉਡਾਰਉਂ ਬਨ ਰਹਉਂ

ਨਿਤ ਤਾਰੇ ਗਿਨਤੀ, ਨਾ ਸਵਉਂ

ਮੈਂ ਪੀਆ ਬਿਨ ਪਲ ਨਾ ਵਿਹਾਵੇ

ਜਿਉਂ ਜਲ ਬਿਨ ਮਛਲੀ ਤੜਫਾਵੇ

ਜਿਉਂ ਬਿਛਰੀ ਕੂੰਜ ਕੁਰਲਾਵੇ।

ਸ਼ੇਖ ਸ਼ਰਫ਼ ਨਾ ਥੀਓ ਉਤਾਵਲਾ।

ਇਕ ਚੋਟ ਨਾ ਥੀਵਨ ਚਾਵਲਾ ।

ਕਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਭੂਲਾ ਬਾਵਲਾ।