ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣਾ : ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਚਾਰ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਜੀਵਤ ਰਹੇ। ਮੇਹਰਬਾਨ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ 'ਤਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਕਉ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਥਾਪਣਾ ਦੇ ਕਰ ਸੰਮਤ ੧੫੯੬, ਅੱਸੂ ਵਦੀ ੧੦ ਦਸਮੀ ਕਉ ਆਪ ਸੱਚ ਖੰਡ ਸਿਧਾਰੇ। ਚਲਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ੫ ਸਤੰਬਰ ੧੫੩੯ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਅਨੁਸਾਰ 'ਤਿਤ ਮਹਲ ਜੋ ਹੋਆ ਸੋ ਪੋਥੀ ਜੁ ਬਾਨਿ ਗੁਰੁ ਅੰਗਦ ਜੋਗ ਮਿਲੀ।' ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਬਲਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ 'ਸ਼ਬਦ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਬਖਸਿਉਨ। ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਵੇਲੇ ਤੁਖਾਰੀ ਰਾਗ ਦਾ ਬਾਰਹਮਾਹ ਉਚਾਰਿਆ :

'ਤੂੰ ਸੁਣਿ ਕਿਰਤ ਕਰੰਮਾ, ਪੁਰਬਿ ਕਮਾਇਆ॥

ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਸੁਖ ਸਹੰਮਾ, ਦੇਹ ਸੁ ਤੂ ਭਲਾ ॥'

ਦੀ ਤੁਕ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ 'ਭਲਾ-ਭਲਾ-ਭਲਾ' ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ।

ਫਿਰ, 'ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ

ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ।'

ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

          ਰਾਗ ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਧਨਾਸਰੀ ਹੋਇਆ। ਆਰਤੀ ਗਾਵੀ । ਤਿਤ ਮਹਲ ਕੀਰਤਨ ਹੋਆ। ‘ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ, ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ' ਦਾ ਸਲੋਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤੁਕ :

'ਨਾਨਕ ਤੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਕੇਤੀ ਛੁਟੀ ਨਾਲਿ।'

ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਚਾਦਰ ਉਪਰ ਲੈ, ਮੂੰਹੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ।