

ਵੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੱਕ ਉਹ ਇਹ ਸੇਵਾ ਨਿਰੰਤਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਜੱਥੇ ਐਸੇ ਸਿੰਘ ਸਨ ਜੋ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਦਾ ਕਾਹਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਜੱਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਣ ਮਣ ਲੋਹਾ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਸਲ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਤੋਂ ਵੈਰੀ ਭੈਅ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।
ਦਸਵੀਂ ਕਰੋੜ ਸਿੰਘੀਆ, ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੂਰਮਾ ਸਰਦਾਰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਉਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਥ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਫਤਹਿ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਏਨੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਥ ਜਿਹਨਾਂ ਵੀ ਦੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖਾਂ ਥਾਣੀ ਲੰਘਿਆਂ ਸਭ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਰੂਬਰੂ ਹੋਇਆ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਏਨਾ ਸੀ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਨ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਵੀ ਕਈ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਬੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸਰਦਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਬੇਜੋੜ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਹੀ ਜੱਥੇ ਦੇ ਇਕ ਸਿੰਘ ਕਰੋੜਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂ ਕਰੋੜਸਿੰਘੀਆ ਪਿਆ। ਟਾਂਡੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਬਿਸ਼ੰਭਰ ਦਾਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕਰੋੜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੀ ਵੱਢਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮਗਰੋਂ ਦਿੱਲੀ ਫਤਹਿ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੰਥ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਝੁਲਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਵਾਇਆ।
ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਾਂਘਣੀਆਂ, ਜੋ ਜਥੇਦਾਰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਂਘਣੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਗਰੋਂ ਮਿਸਲ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਲਈ। ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੀ ਰਲ ਕੇ ਉਹ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਇਕ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਮਗਰੋਂ ਸਰਦਾਰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਂਘਣੀਆਂ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆਂ।
ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ, ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਲੀ ਸਿੰਘ ਨਾਮੀਂ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਲਾ ਲਿਆ। ਜੱਸਾ