

ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਾਦੇ ਭਾਈ ਹਰਦਾਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਲਗੀਧਰ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਮਿਸਲਦਾਰ ਬਣਿਆਂ।
ਮਗਰੋਂ ਰਾਮਗੜ੍ਹ, ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਰਾਮਰੌਣੀ ਸੀ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਰਾਮਗੜੀਏ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਮਿਸਲ ਹੋ ਗਿਆ।
"ਇਹ ਸਨ ਖਾਲਸੇ ਦੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਮਿਸਲਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੋਖੀਆਂ ਦਾ ਸਫਾਇਆ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣਾ ਸੀ ਤੇ ਰਾਜ ਖਾਲਸਾ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸਨ”, ਬਾਬੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਿਸਲਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਣ ਜਾਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਬਾਬਾ ਸਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ,
"ਅੱਗੋਂ ਹੁਣ ਜੋ ਕਥਾ ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਵਣ ਕਰਨੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਕਰੇਗੀ",
ਤੇ ਅਸੀਂ,
“ਸਤਿਬਚਨ ਬਾਬਾ ਜੀ”, ਕਹਿ ਕੇ ਸੁਰਤ ਫੇਰ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ 'ਤੇ ਲੈ ਗਏ।
ਫੈਸਲਾ ਇਹ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰ ਮਿਸਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਹਰ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸਦਾ ਪਾਬੰਦ ਰਹੇਗੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਿਸਲ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਸਿੰਘ ਲਈ ਨਿਤਨੇਮੀ ਹੋਣਾ ਲਾਜਮੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਸੀ।
ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਰਾਖੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਪੰਚ, ਚੌਧਰੀ, ਲੰਬਰਦਾਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਫਸਲ ਵਿਚੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣਾ ਮੰਨ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਰਾਂ, ਧਾੜਵੀਆਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ, ਜਾਲ਼ਮ ਹਾਕਮਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਿੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁਣ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਸੀ। ਖਾਲਸਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਨ ਕਰ ਨਹੀਂ ਵਸੂਲਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ