ਜਿੱਥੇ ਜੀਹਨੂੰ ਜੀਹਨੂੰ ਵੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਰਾਖੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਉਹ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ । ਖਾਲਸਾ ਤਾਂ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਵੀ ਸਦਾ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਜੋ ਸਰਣਿ ਆਵੈ ਤਿਸੁ ਕੰਠਿ ਲਾਵੈ, ਸੋ ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹਾਕਮਾ ਦੀ ਲੁੱਟ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਏ।
ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਵੀ ਐਸੀ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਕਿ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਖੀਆਂ ਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
"ਉਲਟ ਸਾਖੀਆਂ...?"
"ਹਾਂ... ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਖਾਲਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੇਰ ਵੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ"
"ਉਹ ਕਿਵੇਂ ?"
"ਸੁਣੋ"
“ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਜੀ, ਸਾਡਾ ਸਭ ਕੁਝ ਧਾੜਵੀ ਲੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਮੀਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਕਾਰਨ ਸਾਡੀਆਂ ਐਤਕੀਂ ਫਸਲਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ... ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਰ ਕਿੱਥੋਂ ਦਿਆਂਗੇ "
“ਪਰ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਓਟ ਤਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਖਾਲਸਾ ਜੀ... ਸਾਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਲੋਟੂਆਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਵੀ ਖਾਲਸਾ ਜਰੂਰ ਕਰੇਗਾ...”
ਇਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਵਸਨੀਕ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਸੀ, ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਆਏ। ਹਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਗਵਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੀ ਸਾਰੀ ਫਸਲ ਵੀ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਭਰੇਗੀ। ਸੋ ਉਹ ਖਾਲਸੇ ਕੋਲ ਅਗਾਊਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆ ਗਏ।
"ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਈ ਇਕ ਧੇਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ", ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਪਾ ਲਈਆਂ।
"ਕੋਈ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਮੁੱਠ ਵੀ ਨਹੀਂ ", ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਿਆਂ ਕੁਝ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕੇ,
