ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਝਿਜਕ ਪਾਰ ਕੀਤੀ। ਦੁਰਾਨੀ ਲੜਾਕੇ ਬਰਛੇ ਢਾਲਾਂ 'ਤੇ ਮਾਰ ਕੇ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਆਵਾਜ਼ਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੋ ਸਕਦੈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸਿਓ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਕੰਬਿਆ ਵੀ ਹੋਏ, ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਐਸੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਜੋਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਨਗਾਰੇ 'ਤੇ ਚੋਟ ਲਾਈ, ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦਾ ਸਲੋਕ ਪੜ੍ਹਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,
“ਗਗਨ ਦਮਾਮਾ ਬਾਜਿਓ ਪਰਿਓ ਨੀਸਾਨੈ ਘਾਓ॥
ਖੇਤੁ ਜੇ ਮਾਂਡਿਓ ਸੂਰਮਾ ਅਬ ਜੂਝਨ ਕੋ ਦਾਉ॥ "
ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਆਰੰਭ ਹੋਈ।
ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੜਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਤਾੜ ਕਰਦੀ ਦੁਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਜਦ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਧੂਹ ਕੇ ਖੰਡਾ ਮਿਆਨੋਂ ਕੱਢਿਆ। ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪਰਤ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿੱਤੀ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਪਾ ਲਈ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਅਫਗਾਨਾਂ ਵੱਲ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਵਧੇ।
"ਹਮਰੀ ਜਾਤਿ ਪਾਤਿ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ
ਹਮ ਵੇਚਿਓ ਸਿਰੁ ਗੁਰ ਕੇ॥"
ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵਿਚ ਵਿਚ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ,
"ਪੁਰਜਾ ਪੁਰਜਾ ਕਟਿ ਮਰੈ ਕਬਹੂ ਨ ਛਾਡੈ ਖੇਤੁ॥
ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਲਾ ਕੇ ਅਰਥ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਅਨੋਖੀ ਕਥਾ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਸੰਥਿਆ ਤੇ ਕਥਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ 'ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵਧੀਕ' ਸਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ,
"ਜਉ ਤਉ ਪ੍ਰੇਮ ਖੇਲਣ ਕਾ ਚਾਉ॥
ਸਿਰੁ ਧਰਿ ਤਲੀ ਗਲੀ ਮੇਰੀ ਆਉ॥"
ਸਲੋਕ ਪੜਿਆ, ਪਠਾਨ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਸਿਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ,
"ਇਤੁ ਮਾਰਗਿ ਪੈਰੁ ਧਰੀਜੈ ॥
ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਕਾਣਿ ਨ ਕੀਜੈ ॥
ਮੁਗਲਾਂ, ਪਠਾਨਾ ਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਕਥਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ
