ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੇ ਨਾਥ ਜੀ! ਮਾਤ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੱਚ ਰੂਪ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਕੂੜ ਦੀ ਅਮਾਵਸ ਨੇ ਗੁੱਸ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸੱਚ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਵਾਸਤੇ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਰੂਪੀ ਬਲਦ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਖਲੋਤਾ ਪੁਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿੱਧ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਛੁਪ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਜਗਤ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਗਿਆਨ-ਵਿਹੂਣੇ ਜੋਗੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸਵਾਹ ਮਲ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਪਾਂ, ਅਗਿਆਨਤਾ, ਭਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਡੁਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਲਿ ਆਈ ਕੁਤੇ ਮੁਹੀ ਖਾਜੁ ਹੋਇਆ ਮੁਰਦਾਰ ਗੁਸਾਈ॥

ਰਾਜੇ ਪਾਪ ਕਮਾਵਦੇ ਉਲਟੀ ਵਾੜ ਖੇਤ ਕਉ ਖਾਈ॥

ਪਰਜਾ ਅੰਧੀ ਗਿਆਨ ਬਿਨੁ ਕੂੜੁ ਕੁਸਤਿ ਮੁਖਹੁ ਅਲਾਈ॥

ਚੇਲੇ ਸਾਜ ਵਜਾਇਦੇ ਨਚਨਿ ਗੁਰੂ ਬਹੁਤੁ ਬਿਧਿ ਭਾਈ॥

ਸੇਵਕ ਬੈਠਨਿ ਘਰਾਂ ਵਿਚਿ ਗੁਰ ਉਠਿ ਘਰੀਂ ਤਿਨਾੜੇ ਜਾਈ॥

ਕਾਜੀ ਹੋਏ ਰਿਸਵਤੀ ਵਢੀ ਲੈ ਕੇ ਹਕ ਗਵਾਈ॥

ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਖੈ ਦਾਮ ਹਿਤੁ ਭਾਵੈ ਆਇ ਕਿਥਾਊ ਜਾਈ॥

ਵਰਤਿਆ ਪਾਪ ਸਭਸ ਜਗਿ ਮਾਂਹੀ॥ ੩੦॥

ਵਿਆਖਿਆ- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਹੇ ਗੁਸਾਈਂ। ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਕੁੱਤੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਲੱਭਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਪਰਾਇਆ ਹੱਕ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ 'ਮੁਰਦਾਰ' ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਵਕਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਵਾੜ ਜੋ ਖੇਤ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੁਦ ਹੀ ਖੇਤ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਲੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰਜਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਨੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਝੂਨ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣਾ ਵਖਿਆਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਭਾਈ! ਚੇਲੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਵੀ ਨਿਘਾਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੇਲੇ ਸਾਜ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਚ ਨਚਦੇ ਹਨ। ਉਲਟਾ ਖੇਲ ਦੇਖੋ ਕਿ ਚੇਲੇ ਤਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਆਰਾਮ ਫਰਮਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਭੇਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਜ਼ੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈ ਕੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਫਤਵਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਖ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਨੀਂਹ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਵੇ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ 'ਤੇ ਪਾਪ ਹੀ ਪਾਪ ਵਰਤਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।  

ਸਿਧੀ ਮਨੋ ਬੀਚਾਰਿਆ ਕਿਵੇ ਦਰਸ਼ਨ ਏਹ ਲੇਵੈ ਬਾਲਾ॥

ਐਸਾ ਜੋਗੀ ਕਲੀ ਮਾਹਿ ਹਮਰੇ ਪੰਥ ਕਰੇ ਉਜਿਆਲਾ ॥

ਖਪਰੁ ਦਿਤਾ ਨਾਥ ਜੀ ਪਾਣੀ ਭਰਿ ਲੈਵਣਿ ਉਠਿ ਚਾਲਾ॥