ਰਹਿ ਕੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੁਸ਼ਨਾਈ ਹੋ ਗਈ। ਉਥੇ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਗੋਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੰਧਿਆ ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਸੋਦਰ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਦਾ ਗਾਇਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ (ਸਵੇਰੇ) ਜਪੁਜੀ ਦਾ ਪਾਠ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅਥਰਵਣ ਵੇਦ ਦੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਰਥਾਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਦਕਾ ਲੋਕੀਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਮੇਲਾ ਸੁਣਿ ਸਿਵਰਾਤਿ ਦਾ ਬਾਬਾ ਅਚਲ ਵਟਾਲੇ ਆਈ॥

ਦਰਸਨੁ ਵੇਖਣਿ ਕਾਰਨੇ ਸਗਲੀ ਉਲਟੀ ਪਾਈ ਲੋਕਾਈ॥

ਲਗੀ ਬਰਸਣਿ ਲਛਮੀ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਨਉ ਨਿਧਿ ਸਵਾਈ॥

ਜੋਗੀ ਦੇਖਿ ਚਲਿਤ੍ਰ ਨੋ ਮਨ ਵਿਚਿ ਰਿਸਕਿ ਘਨੇਰੀ ਖਾਈ॥

ਭਗਤੀਆ ਪਾਈ ਭਗਤਿ ਆਣਿ ਲੋਟਾ ਜੋਗੀ ਲਇਆ ਛਪਾਈ॥

ਭਗਤੀਆ ਗਈ ਭਗਤਿ ਭੁਲਿ ਲੋਟੇ ਅੰਦਰਿ ਸੁਰਤਿ ਭੁਲਾਈ॥

ਬਾਬਾ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਪੁਰਖ ਕਢਿਆ ਲੋਟਾ ਜਹਾ ਲੁਕਾਈ॥

ਵੇਖਿ ਚਲਿਤੁ ਜੋਗੀ ਖੁਣਿਸਾਈ॥੩੯॥

ਪਦ-ਅਰਥ- ਰਿਸਕਿ-ਈਰਖਾ। ਭਗਤੀਆਂ-ਰਾਸਧਾਰੀਏ। ਖੁਣਿਸਾਈ-ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ

ਵਿਆਖਿਆ- ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਇਹ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੈ) ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅਚਲ ਵਟਾਲੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਮੇਲੇ ਬਾਬਤ ਸੁਣਿਆ ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਚਲ ਵਟਾਲੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰੀ ਖਲਕਤ ਹੀ ਹੁੰਮ ਹੁਮਾ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਭੇਟ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ! ਅਜਿਹੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਕਿ ਰਿੱਧੀਆਂ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਂ ਨਿੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਜੋਗੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਾਰੇ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਈਰਖਾ ਜਾਗੀ। ਰਾਸਧਾਰੀਆਂ ਨੇ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਰਾਸ ਪਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੋਗੀ ਵੀ ਆ ਗਏ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਲੋਟਾ ਕਿਤੇ ਛੁਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ ਰਾਸਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਪਾਉਣੀ (ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ) ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰਤ ਮਾਇਆ ਦੇ ਲੋਟੇ ਵਿਚ ਸੀ। ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਪੁਰਖ ਸਨ। ਜਿਥੇ ਜੋਗੀਆਂ ਨੇ ਲੋਟਾ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਰਾਸਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਚਲਿੱਤਰ ਦੇਖ ਕੇ ਜੋਗੀ ਹੋਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਏ।

ਖਾਧੀ ਖੁਣਸਿ ਜੁਗੀਸਰਾਂ ਗੋਸਟਿ ਕਰਨਿ ਸਭੇ ਉਠਿ ਆਈ॥

ਪੁਛੇ ਜੋਗੀ ਭੰਗਰਨਾਥੁ ਤੁਹਿ ਦੁਧ ਵਿਚਿ ਕਿਉਂ ਕਾਂਜੀ ਪਾਈ॥

ਫਿਟਿਆ ਚਾਟਾ ਦੁਧ ਦਾ ਰਿੜਕਿਆਂ ਮਖਣੁ ਹਥਿ ਨ ਆਈ॥