ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਮਾਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇੰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ- (1) ਘਣਿਆ (ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਣਾ), (2) ਮਹਿਮਾ (ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਣਾ), (3) ਗਰਿਮਾ (ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਣਾ), (4) ਲਘਿਮਾ (ਹੌਲਾ ਹੋ ਜਾਣਾ), (5) ਪ੍ਰਾਪਤੀ (ਮਨਵਾਂਚਿਤ ਵਸਤੂ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੈਣੀ), (6) ਪ੍ਰਾਕਾਮਨੀ (ਸਭ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੀ ਜਾਣ ਲੈਣੀ), (7) ਈਸ਼ਿਤਾ (ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ), (8) ਵਸ਼ਿਤਾ (ਸਭ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲੈਣਾ), (10) ਦੂਰ ਵਣ (ਦੂਰੋਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈਣੀ), (11) ਦੂਰ ਦਰਸ਼ਨ (ਦੂਰ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖ ਲੈਣੋ), (12) ਮਨੋਵੇਗ (ਮਨ ਦੀ ਚਾਲ ਤੁਲ ਛੇਤੀ ਜਾਣ ਜਾਣਾ), (13) ਕਾਮਰੂਪ (ਜੇਹਾ ਮਨ ਚਾਹੇ ਤੇਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣਾ), (14) ਪਰ ਕਾਇਆ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ (ਦੂਜੇ ਦੀ ਦੇਹ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਣਾ), (15) ਸਵਛੰਦ ਮ੍ਰਿਤੂ (ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਨਾ), (16) ਸੁਰ ਕੀੜਾ (ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮੌਜਾਂ ਲੁੱਟਣੀਆਂ), (17) ਸੰਕਲਪਣ ਸਿੱਧੀ (ਜੋ ਚਾਹਣਾ ਸੋ ਪਾਣਾ), (18) ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ ਗਤਿ (ਕਿਧਰੇ ਜਾਣ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਪੈਣੀ)

ਅਨਹਦ ਧੁਨਿ- ਜੋ ਧੁਨੀ ਜਾਂ ਨਾਦ ਬਗੈਰ ਸੱਟ ਜਾਂ ਚੋਟ ਮਾਰੇ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨਹਦ ਧੁਨੀ ਜਾਂ ਅਨਹਦ ਨਾਦ ਜਾਂ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੱਠ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਸੁਖਮਨਾ ਨਾੜੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਦ ਜਾਂ ਧੁਨੀ ਸੁਨਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧੁਨੀ ਜਾਂ ਨਾਦ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਧੀ ਸਥਿੱਤ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਅਉਤਾਰ (ਅਵਤਾਰ)-"ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਵਤਾਰ (ਅਉਤਾਰ) ਦਾ ਵਿਕਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਉਤਰਨਾ ਪਰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥ ਹਨ-ਬੈਕੁੰਠ ਧਾਮ ਤੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਭੂ-ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ।" (ਡਾ. ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ-ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਸੰਦਰਭ ਕੋਸ਼) ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 22 ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਅਖੀਰਲਾ ਅਵਤਾਰ ਕਲਕੀ ਅਰਥਾਤ ਕਲਕਿਨ ਹੈ ਜੋ ਕਲਿਜੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਕਲਕੀ ਭਾਵ 'ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ' ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗੂ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਅਧਰਮੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਕਲਿਜੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ।

 

ਅਪੱਛਰਾ (ਅਪਸਰਾ)- ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁੰਦਰੀਆਂ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਲ ਵਿਚ ਤਰਨਾ। ਰਾਮਾਇਣ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਰਿੜਕਣ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੁਰਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ) ਨੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਾਂਗਨਾਂ (ਦੇਵ ਪਤਨੀਆਂ) ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।