ਕੇ ਪੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਜ਼ਕ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੂੰ ਬੜੀ ਪੀੜ ਕੱਟਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਪੁੱਟਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ । ਇੱਕ ਇੱਕ ਬੁਰਕੀ ਵਾਸਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਸੌ ਸੌ ਜਤਨ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ । ਪਰ ਨਵੇਂ ਰਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਗੱਡ ਵਾਹਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਂਵਦੀ। ਗੱਡ ਗੋਚਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਮੋਟਾ ਕੰਮ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ।

ਅਸਾਂ ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਨਾ । ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਹੱਡਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਗੱਭਰੂ ਨਿੱਕਲਿਆ । ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਯਾਰੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਇਹਤਰਾਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਔਖ ਸੌਖ ਆਪ ਜਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗੇ ਵੱਸ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾ ਹੋਵਣ ਦਿੰਦਾ।

ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜਾ ਰੋਗ ਸੀ, ਕਾਹਦੀ ਅੱਗ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਠੰਢੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਹੀ, ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਮੱਚਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਲੂਸੀ ਲੂਸੀ, ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਉਦਾਸ ਉਦਾਸ ਈ ਰਹੀ। ਬਕੌਲ ਰੋਂਦੂ, ਸੜੀਅਲ ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ।

ਹਾਂ, ਵਾਕਈ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਸਾੜ ਹੈ। ਠੀਕ ਆਖਦਾ ਸੀ ਰੋਂਦੂ, ਮੈਂ ਸੜੀਅਲ ਆਂ, ਕਦੀ ਕਦੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਈ ਬੁੜ ਬੁੜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਸਾਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਈ ਮੇਰੇ ਅੱਥਰੂ ਨਿੱਕਲ ਆਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਸਾਂ ਕਿ ਇੰਜ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆਵਣ ਆਲਾ ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫੇਰ ਇਹ ਰੋਗ ਕਾਹਦਾ ? ਇਹਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਕੀ ਏ?

ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਸਿਰਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ ਕਰਦਾ।

ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਮੈਂ ਭਾਬੀ ਜਮੀਲਾ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ । ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਤਵੇ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ 'ਤੇ ਗਾਵਣ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਪਰਚਾ ਲਿਆ ਕਰੀਂਦਾ ਸੀ । ਭਾਬੀ ਜਮੀਲਾ ਮੇਰੀ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਉਹ ਈ ਤਵਾ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਜਿਦ੍ਹੀ ਮੈਂ ਰੀਝ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਇੱਕੋ ਉਦਾਸੀ ਭਰਿਆ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਈ ਸਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਸਾਰੇ ਜੁੱਸੇ ਦਾ ਰੂੰ ਰੂੰ ਉਦਾਸੀ ਕਾਰਨ ਚੀਕਦਾ, ਤੜਫਦਾ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਭਾਬੀ ਜਮੀਲਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਗੀਤ ਸੁਣਨ ਉੱਤੇ ਆਖਦੀ, "ਕੀ ਏ ਏਸ ਗਾਵਣ ਵਿੱਚ ? ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਤੇ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਕੀ ਏ ਤੈਨੂੰ? ਕਿਉਂ ਐਸੇ ਉਦਾਸੀ ਭਰੇ ਗੌਣ ਉੱਤੇ ਰੀਝ ਗਿਆ ਏਂ ? ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਖਦਾ, "ਬੱਸ ਭਾਬੀ, ਮੈਨੂੰ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਗੌਣ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਨੇ!"

"ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਏ ?" ਭਾਬੀ ਜਮੀਲਾ ਦੇ ਆਖਣ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਦਾ,"ਹਰ ਚੰਗੀ ਸ਼ੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਮੱਲ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਏ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ!"

ਰਾਤਾਂ ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਬਾ ਮੇਰੀਆਂ

ਨਸੀਬਾਂ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਡੁੱਬ ਗਏ।