ਅੱਗੋਂ ਆੜ੍ਹਤੀ ਵੀ ਉਂਜ ਦਾ ਈ ਸੀ । ਗਾਡੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਗਾਹਕ ਵੀ ਗਾਡੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਨਿੰਦ ਕੇ ਪੈਸੇ ਘਟਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਆੜ੍ਹਤੀ ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੁੰਦੀ। ਆੜ੍ਹਤੀ ਕੱਬਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਲਟਾ ਗਾਡੀ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ । ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਡੀ ਗੁੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਆੜ੍ਹਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਗਾਹਕ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੁ ਦੁਜੇ ਆੜ੍ਹਤੀ ਗਾਹਕ ਦੀ ਬਜਾਇ ਗਾਡੀ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਏਸੇ ਲਈ ਉੱਧਰ ਗਾਹਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਗਾਡੀ ਦਾ ਮਾਲ ਛੇਤੀ ਨਾ ਵਿਕਦਾ। ਮਾਲ ਛੇਤੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮੁੜ ਪਰਤਕੇ ਏਸੇ ਆੜ੍ਹਤ ਉੱਤੇ ਆਵਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਤੂੜੀ ਪੱਠੇ ਤੇ ਤਾਂਜਰਾ ਇਤਿਹਾਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਏਸ ਆੜ੍ਹਤ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਤੇ ਆਦਤ ਈ ਬਣ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਚੋਹਵਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ (ਨੁਕਸ ਪਾਣਾ) ਤੇ ਮਾਲ ਦੇ ਪੈਸੇ ਘਟਾ ਲੈਣੇ । ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਪਾਰੋਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅੱਗਾਂ ਬਲ ਬਲ ਉੱਠਦੀਆਂ, ਪਰ ਪਰਾਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਛੇਤੀ ਈ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ । ਸਮਝ ਨਾ ਆਂਵਦੀ ਕਿ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਮੂਹੋਂ ਨਿੱਕਲਿਆ :

ਆੜ੍ਹਤੀ ਓਏ ਆੜ੍ਹਤੀ

ਤੈਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਲਾਅਨਤੀ

ਆਪੇ ਹੋਵੇਂ ਚੋਰ ਤੂੰ

ਆਪੇ ਈ ਜ਼ਮਾਨਤੀ

ਕਮਾਈ ਅਸਾਡੀ ਭੈੜਿਆ

ਤੂੰ ਖਾਈ ਜਾਨਾ ਏਂ ਮਾਨਤੀ!

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਹ ਜੋੜ ਦੂਜੇ ਗਾਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ। ਗਾਡੀਆਂ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਤੇ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਕਬਿਤ ਹੋਰ ਜੋੜ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਕਬਿਤ ਵੀ ਜੋੜੇ ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਆੜ੍ਹਤੀ ਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਪਾਰੋਂ ਸਨ।

ਗੱਲ ਖਿੱਲਰ ਗਈ। ਮੇਰੀ ਤਾਰੀਫ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਈ ਕਿਸੇ ਜਾ ਕੇ ਆੜ੍ਹਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਉਹਦੇ ਕੰਨ ਭਰੇ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਗੱਡ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਮਾਲ ਲਾਹ ਕੇ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਖਲੋਤੇ ਸਾਂ ਕਿ ਝੱਟ ਕੁ ਪਸ਼ੂ ਅਰਾਮ ਕਰ ਲੈਣ ਤੇ ਫੇਰ ਪਿਛਾਂਹ ਨੂੰ ਪਰਤਨੇ ਆਂ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪ ਗੱਡ ਉੱਤੇ ਹੀ ਲੰਮਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸਾਂ ਕਿ ਚਲੋ ਝੱਟ ਲੱਕ ਸਿੱਧਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਆੜ੍ਹਤੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵਾਂ, ਕਚਹਿਰੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਏ । ਕਬਿਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਸੀ । ਨੱਸਣ ਦੀ ਜਾਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ । 'ਜੇ ਕਬਿਤ ਜੋੜਿਆ ਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਬਿਤ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਚੁੱਕ' - ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਆਖਿਆ।

ਮੈਂ ਆੜ੍ਹਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਾਹਮਣੇ ਖੌਰੇ ਕੋਈ ਬਾਗ਼ੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆੜ੍ਹਤੀ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਗੁੰਡੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੰਦੇ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਖੱਬੇ ਖਲੋ ਗਏ ਤਾਂ ਜੋ ਹੁਕਮ