ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਓਪਰੇ ਬੰਦੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਨਾਲ ਏਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਇਹ ਬੈਠਕ, ਟਿਊਬ ਵੈੱਲ ਤੇ ਭੋਏਂ ਸ਼ੇਖ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਏ । ਅਸੀਂ ਉਹਦੇ ਰਾਹਕ ਆਂ। ਅਸੀਂ ਈ ਵਾਹੀ ਕਰਨੇ ਆਂ, ਟਿਊਬ ਵੈੱਲ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਰਨੇ ਆਂ, ਫੇਰ ਇਹ ਕੌਣ ਨੇ ? ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਖਿਆਲ ਆਏ ਕਈ ਗਏ । ਆਖਰ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਓ ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਆਂ ।" ਮੇਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਰੂੰ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਆ ਜਾਓ ਆਪਣਾ ਬੰਦਾ ਏ।” ਉਹ ਪਰਤ ਟੁਰੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਾਰੂੰ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹਾਰੂੰ ਸਾਹਿਬ। ਇਹ ਬੰਦੇ ਕਾਹਦੇ ਵਾਸਤੇ ਨੇ ?”

ਹਾਰੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ ਰਾਤ ਕਾਫੀ ਹੋ ਗਈ ਏ। ਸਵੇਰ ਆਪੇ ਮਲੂਮ ਹੋ ਜਾਸੀ।"

ਮੈਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਬੰਦੇ ਕੁੱਝ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲੱਗਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਉੱਤੋਂ ਖੌਫ਼, ਡਰ ਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਜਿਹੀ ਫੁੱਟਦੀ ਸੀ।

ਸਵੇਰੇ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਭੋਏਂ ਸ਼ੇਖ ਇਕਬਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲੋਂ ਫਰਾਡ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਵੇਂ ਕਰਵਾਈ ਹੋਈ ਸੀ । ਹੁਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਭਈਏ ਇਹ ਭੋਏਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਏ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਾਜੀ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈ ਏ। ਨਵਾਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਏ । ਏਸੇ ਲਈ ਸ਼ੇਖ ਇਕਬਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁੰਡੇ ਸੱਦ ਲਿਆਇਆ ਏ। ਹਾਰੂੰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਆਪ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਤੇ ਲਾਰੀ ਅੱਡੇ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਦਾ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਗੁੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਵੇਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਡੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੰਡੇ ਲਿਆ ਬਿਠਾਏ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਉਂ ਦਬਾਅ ਅਸਾਡੇ ਉੱਤੇ। ਨਵੇਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਪਿਉ ਦੇ ਅਸਾਂ ਪਹਿਲੇ ਰਾਹਕ ਰਹੇ ਸਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੁਅਲਕ ਪਾਰੋਂ ਉਹ ਸਾਥੋਂ ਸਾਥ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਰਾਹਕ ਤਾਂ ਰਾਹਕ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਰਾਹਕ ਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਅਸਾਂ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਦਮ ਆਂ, ਜਿਹੜਾ ਜਿੱਤ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਦੇ ਈ ਰਾਹਕ ਅਸੀਂ, ਕਾਮੇ ਅਸੀਂ ?

ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਤਾਂ ਵਾਹਵਾ ਖਾਧਾ ਪੀਤਾ, ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਧਮਕਾਇਆ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਝੁੱਗੇ ਵੀ ਫਰੋਲ਼ੇ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਘੂਰ ਕੇ । ਰਾਹਕ ਲੋਕ ਡਰੇ ਡਰੇ, ਸਹਿਮੇ ਸਹਿਮੇ ਦਿਨ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ਼ੇਖ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਬਦਮਾਸ਼ ਲਹੌਰ ਦੇ ਤੇ ਕੁੱਝ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰੀ ਸਨ । ਏਸ ਜੂਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਪਰੇ ਸਨ ਪਰ ਨਵੇਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਬਦਮਾਸ਼ ਮੁਕਾਮੀ ਤੇ ਇਸ ਜੂਹ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਣੂ ਸਨ । ਜੂਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਤੇ ਮਾਲਕ ਨਵੇਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਸੱਜਣ ਤੇ