ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਾਜੇ ਵਾਲੇ ਆ ਗਏ । ਰਾਤ ਉਹਨਾਂ ਏਥੇ ਈ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਝੱਟ ਕੁ ਅਸਾਡੀ ਝੁੱਗੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਜਾ ਵਜਾਇਆ, ਕੁੱਝ ਵੇਲਾਂ ਲਈਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਵਾਜਾ ਵਜਾਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੱਤ ਕੱਟਣ ਲਈ ਇੱਕ ਡੰਗਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਦਰ ਵਿਹਲਾ ਕਰਕੇ ਭੋਏਂ ਉੱਤੇ ਪਰਾਲੀ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ। ਕੁੱਝ ਲੇਫ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਦੂਜੇ ਆਏ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇੰਜ ਈ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜੀਹਨੂੰ ਅਸਾਂ ਲੋਕ ਸੰਭਾਲ ਆਖਦੇ ਸਾਂ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੌਣਕਾਂ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਸਨ । ਕੁੜੀਆਂ ਗਿੱਧਾ ਪਾਇਆ, ਨੱਚਿਆ ਗਾਇਆ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਲੁੱਡੀ ਤੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾ ਕੇ ਜੀ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ। ਵਡੇਰੇ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਬਾਤਾਂ ਪਾ ਕੇ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰੀ । ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੂਆ ਦੀ ਜੰਜ ਵੀ ਆਈ ਸੀ । ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਜੰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵੀ ਖੇਡ ਤਮਾਸ਼ਾ ਕੀਤਾ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਗੁੜ ਤੇ ਲੂਣ ਵਾਲ਼ੇ ਚੌਲ ਦੀਆਂ ਦੇਗਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵੀ ਇੰਜ ਦਾ ਈ ਵਰਤਾਰਾ ਸੀ। ਡੀਗਰ ਵੇਲ਼ੇ ਭੂਆ ਦੀ ਡੋਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜੰਜ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਸੋਤੇ ਵੇਲ਼ੇ ਤੀਕਰ ਤਿਆਰੀਆਂ ਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹਾਵਣ ਲਈ ਖਾਰੇ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਾਮੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ । ਖਾਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁੱਝ ਚੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਠੂਠੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ । ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ:
ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਤੋਰੀ ਦਾ
ਏਸ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਮਾਮਾ ਲੋੜੀ ਦਾ।
ਮਾਮਿਆਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਭਰੇ (ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ) । ਖਾਰੇ ਲਾਗੇ ਸਾਡਾ ਜੱਦੀ ਮਰਾਸੀ ਵੀ ਆ ਖਲੋਤਾ। ਉਸ ਮੇਰੇ ਲੱਥੇ ਲੀੜੇ ਲੈਣੇ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲੇ ਈ ਪਾਟੇ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਨ। ਕੁੱਝ ਵੇਲਾਂ ਵੀ ਲੈਣੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਵਾਣੀਆਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਿਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਸਨ। ਮਰਾਸੀ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦਾਦੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਜੱਦ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਬਹੁਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਦੀ ਤਾਰੀਫ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੇ ਅਸਾਡਾ ਕੁਨਬਾ ਉੱਚੇ ਤੇ ਆਅਲਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਜਹਾਨ ਥੱਲੇ ਈ ਥੱਲੇ ਤੇ ਹੀਣਾ ਏ। ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਹਾਸਾ ਵੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਵੀ । ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਜੇ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨਾਲੋਂ ਅਸਾਂ ਉੱਚੇ ਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਨੀਵਾਂ ਕੌਣ ਏ?
ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਾਲ਼ੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਕ ਮਰਾਸੀ ਦੀ ਤਰੀਫ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ । ਉਹਨਾਂ ਮਰਾਸੀ ਨੂੰ ਰੱਜ ਵੇਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ । ਮਰਾਸੀ ਦੇ ਹਟਣ ਮਗਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਖਾਰੇ ਉੱਤੋਂ ਚੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਠੂਠੀਆਂ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਹੈ। ਚੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਠੂਠੀਆਂ ਭੰਨਣੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਿੱਕੜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ । ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਤੇ ਇੱਕ ਦੋ ਚੱਪਣੀਆਂ ਠੂਠੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹੋਸਨ, ਪਰ ਚਿੱਕੜ ਦੀਆਂ ਛਿੱਟਾਂ ਦਵਾਲੇ ਦੇ ਸਭ
