

ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਕੜ ਪੁਆ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੱਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਮਾਮਿਆਂ, ਚਾਚਿਆਂ ਬਾਕੀ ਠੂਠੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਭੰਨਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਠੂਠੀਆਂ, ਚੱਪਣੀਆਂ ਭੰਨਣ ਵਿੱਚ। ਕੋਈ ਬਲਾ ਟਲੀ ਸੀ ਯਾ ਕੋਈ ਚੜ੍ਹਤਲ ਦਾ ਸ਼ਗਨ ਸੀ।
ਮੈਨੂੰ ਨਵੇਂ ਲੀੜੇ ਪਵਾ ਕੇ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪੱਗ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿਹਰਾ ਜੜਿਆ ਗਿਆ । ਜਦ ਫੁਲੇਰਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਪੋਹ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ, ਨਹਾਵਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਠੰਡ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੁ ਨੀਂਗਰ ਚੰਦ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜੇ ਨੀਂਗਰ ਚੰਦ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਝਬਾੜਾ ਸਦਾਂਵਦਾ ਏ। ਮੇਰੀ ਤਕਲੀਫ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਚਾਅ ਤੇ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ । ਠੰਡ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੰਦ ਪਏ ਵੱਜਦੇ ਸਨ।
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਇੱਕ ਖੇਸ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਵਾਲੇ ਵਲ੍ਹੇਟ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਠੰਡ ਵੱਲੋਂ ਅਰਾਮ ਹੋਇਆ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਜੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੱਜਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਏਨੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਭਲੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਜਰ ਈ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਸਿਹਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸਨ।
ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਕਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਸੁੰਘੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੋਹੇ ਤੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਭਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਦੀ ਕੀ ਕਦਰ ! ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦਰ ਆ ਗਈ।
ਮੈਂ ਬਥੇਰੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਅੱਖ ਖੋਹਲਦਾ ਸਾਂ, ਪਰ ਅੱਖ ਤੇ ਮੱਲੋ-ਮੱਲੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉੱਧਰ ਧੌਂਸੇ ਸੱਟ ਵੱਜੀ, ਜੰਜ ਤਿਆਰ ਹੋਈ । ਵਾਜੇ ਖੜਕ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਫੌਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਹਾਜ ਉੱਤੇ ਚੱਲੀਆਂ ਨੇ, ਕੋਈ ਕਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰਨਾ ਏ!
ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨੀਂਦਰ ਦੇ ਦੌਰੇ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਘਰ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਉਠਾਵਣ, ਮੈਂ ਉੱਠਾਂ ਤੇ ਫੇਰ ਬਹਿ ਜਾਵਾਂ।
ਉਹ ਬੁਲਾਵਣ : ਕੀ ਗੱਲ ਏ ? ਤੂੰ ਉੱਠਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਜੰਜ ਤਿਆਰ ਖਲੋਤੀ ਏ।"
ਮੈਂ ਬੋਲਾਂ ਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਭਾਰੀ ਨੀਂਦਰ ਭਰੀ, ਮੈਥੋਂ ਬੋਲਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਆਂ ਘੁੱਟ ਲਿਆ ਏ । ਸਵਾਣੀਆਂ ਅਫਸੋਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਹੁੰਮ ਹੁਮਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਈਆਂ। ਮੇਰੀ ਨਾਨੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਈ ਕਿ "ਤੂੰ ਗੋਗੀ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਜਾਵਣ ਦਿੱਤਾ ?"
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖੇ, "ਨਹੀਂ ਅੰਮਾ, ਮੈਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਅੱਠ ਦਿਨ ਇਹਨੂੰ ਘਰੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਹਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਇਆ ਨਹੀਂ।"
"ਫੇਰ ਕੀ ਏ ਕੁੜੀਏ! ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪਿਆ ਡੁੱਬਦਾ ਏ।”