ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਨੱਚਦੇ ਟੱਪਦੇ, ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਦੇ ਜਾਂਜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ।

ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨਰਾਜ਼ ਸਨ । ਉਹ ਜੰਜ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਗਏ, ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਸਨ ।

ਜੰਜ ਢੁੱਕਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਪਹਿਲੇ ਰੁੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾ ਕੇ ਲਿਆਓ।" ਰੁੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਵਣ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਰੱਫੜ ਪਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੀਕਰ ਰੱਫੜ ਪਿਆ ਰਿਹਾ । ਜੰਜ ਤੇ ਲਾੜਾ ਵਿਹੜਿਉਂ ਬਾਹਰ ਈ ਖਲੋਤੇ ਰਹੇ। ਆਖਰ ਤਰਲੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਮਗਰੋਂ ਰੁੱਸੇ ਮੰਨੀਜੇ ਤਾਂ ਜੰਜ ਢੁਕੀ। ਠਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ ਸੇਕਣੀ ਨਸੀਬ ਹੋਈ।

ਮੁਜਰੇ ਵਾਸਤੇ ਦੋ ਕੰਜਰੀਆਂ ਵੀ ਬੁਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲੇ ਈ ਮੁਜਰੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਟੁਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ । ਰਾਹਕਾਂ ਵੇਲਾਂ ਦੇਵਣ ਵਾਸਤੇ ਕਰਜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੋਝੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਈਆਂ ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਵੇਚ ਕੇ ਰਕਮ ਪੱਲੇ ਬੱਧੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਕੰਜਰੀਆਂ ਸੁਰ ਕਲਾਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ । ਰਾਹਕਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਧ ਵਧਕੇ ਵੇਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਮੁਜਰਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਕੰਜਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਂ ਖੌਰੇ ਅਨਾਇਤੀ ਸੀ। ਬੜੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਸੱਦਾਂ ਤੇ ਸੁਰਾਂ ਲਾਂਵਦੀ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਸੱਦ ਯਾ ਸੁਰ ਉੱਤੇ ਰਾਹਕ ਤੜਫ ਤੜਫ ਪੈਂਦੇ ਤੇ ਮੁੱਠਾਂ ਭਰ ਭਰ ਨੋਟ ਸੁੱਟਦੇ, ਵਾਰਦੇ, ਚਾਂਗਰੇ ਮਾਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਈ ਰਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ? ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਹੁਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਵਾਈ ਗਈ।

ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੇਵਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਰਾਤ ਦੀ ਕਸਰ ਹੁਣ ਰੱਜ ਕੇ ਕੱਢੀ। ਫੇਰ ਜਦ ਪੱਗ ਵੇਲੇ ਸੁਹਾਗ ਗਾਇਆ ਕਿ

ਸੁਹਾਗ ਤੇਰਾ ਲੱਖਦਾਤਾ ਕੁੱਝ ਮੰਗਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ

ਸੁਹਾਗ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਤੇ ਵਿੱਚੋ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ ਨਿੱਕਲਦਾ ਸੀ। ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਮੰਜੀ ਨਾ ਪੀੜ੍ਹੀ। ਮੇਜ ਨਾ ਕੁਰਸੀ । ਲੀੜਾ ਨਾ ਭਾਂਡਾ, ਤੇ ਸਹੁਰਾ ਲੱਖਦਾਤਾ ਏ, ਪਰ ਅਸਾਂ ਵੀ ਤੇ ਇੰਜ ਦੇ ਈ ਸਾਂ।

ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਪੰਜੇਬਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਨੱਥ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਾਂ। ਬਾਕੀ ਤੇ ਸਭ ਅੱਲਾਹ ਈ ਅੱਲਾਹ ਯਾ ਫੇਰ ਇੱਕ ਸੂਹਾ ਜੋੜਾ ਸੀ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਵਾਸਤੇ । ਅਸਾਨੂੰ ਵੀ ਮਰਾਸੀ ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਏਥੇ ਸਹੁਰਾ ਲੱਖਦਾਤਾ ਏ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ?

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਡੋਲੀ ਨਿੱਕਲੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਮਾਪੇ ਤੇ ਭਰਾ ਇੰਜ ਭੁੱਬਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਏ ਕੇ ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਕੀਤਾ ਮੈਂ ਵੀ ਰੋਵਾਂ ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਏਥੇ ਈ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂ। ਸੱਚੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਈ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਵਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ੁਲਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਪਰ ਅਜਬ ਗੱਲ ਤੇ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਸਵਾਣੀਆਂ ਡੋਲੀ ਨਿੱਕਲਣ ਵੇਲ਼ੇ