Back ArrowLogo
Info
Profile

ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤੇ ਕਲਰਾਠੀ ਭੋਏਂ ਵਿੱਚ ਭਲਾਂ ਸਬਜ਼ੀ ਕੀ ਵਧਣਾ ਫੁੱਲਣਾ ਸੀ । ਛੋਟਾ ਛੋਟਾ ਕੱਦ ਕਰਕੇ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਮਰੋੜ ਹੋ ਕੇ ਖਲੋ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਾਣੀ ਦਿਉ ਤੇ ਕੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਾਣੀ ਨਾ ਦਿਉ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੜ ਭੁੱਜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਅਰਾਈਂ ਲੋਕ ਮੁੜ ਮੁੜ ਖੇਚਲ ਕਰਦੇ, ਸਬਜ਼ੀ ਬੀਜਦੇ, ਖਾਦਾਂ ਪਾਂਵਦੇ, ਪਰ ਭਰਵੀਂ ਫਸਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ। ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦਾ ਕਰਜਾ ਵੱਖ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ੌਕ ਹੁਣ ਉਲਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ । ਪਿਛਲੀ ਕੀਤੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਖਰਚ ਕਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਅੱਗੋਂ ਕੁੱਝ ਵੱਟੀਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਬਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਉਹ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦਾ ਉਧਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ।

ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗੇੜਾ ਮਾਰਿਆ ਕਰਦੇ ਤੇ ਅਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਫਜੂਲ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲਾ ਲੈਂਦੇ। ਕਦੀ ਖਾਲ ਇੱਧਰੋਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਉੱਧਰ ਬਣਵਾਂਦੇ, ਕਦੀ ਹਵੇਲੀ ਢਾਹ ਕੇ ਉੱਧਰ ਬਣਵਾਂਦੇ। ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਤੀਸਰੀ ਵਹੁਟੀ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੀ ਸ਼ੇਖਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਮੁਰੱਬਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੀਝ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਜਦ ਕਦੀ ਮੁਰੱਬਿਆਂ ਦੀ ਸੈਰ ਨੂੰ ਆਂਵਦੀ ਤੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਜਾਂਦੀ - ਏਧਰ ਬਾਗ਼ ਲਾਓ, ਉੱਥੇ ਸੜਕ ਬਣਾਓ, ਏਥੇ ਕਮਾਦ ਤੇ ਉੱਥੇ ਮਕਈ ਉਗਾਓ ਤੇ ਫੁੱਲ ਉਗਾਓ। ਇੰਜ ਰਾਹਕ ਸਭ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਗੋਲੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਭਲਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਤੇ ਕਲਰਾਠੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਾਦ, ਮਕਈ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਕਿੱਥੇ ਉੱਗਣੀ ਸੀ। ਏਥੇ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਝੋਨਾ ਈ ਬੀਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਯਾ ਕਿਧਰੇ ਕਣਕ ਤੇ ਜੌਂ ਉਗਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਈ ਤੇ ਰਾਹਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ । ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਜਿਹੜੇ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਆ ਕੇ ਪਛਤਾ ਰਹੇ ਸਨ । ਉੱਤੋਂ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ੇਖਣੀ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਬੁਤੀਆਂ ਤੇ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ਾਂ ਕੌਣ ਪੂਰਾ ਕਰੇ ? ਰਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡਰੇ ਡਰੇ ਸਹਿਮੇ ਸਹਿਮੇ ਜੇ ਭੁੱਖੇ ਨੰਗੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ੇਖਣੀ ਮੂੰਹ ਵੱਟਦੀ ਤੇ ਪਰ੍ਹਾਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਖਦੀ। ਗੰਦੇ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਜਿਹੇ ਬਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੇਖਣੀ ਨੂੰ ਭਲਾਂ ਕਿੰਜ ਭਲੇ ਮਲੂਮ ਹੋਣੇ ਸਨ । ਗੁਆਚੀ ਗੁਆਚੀ ਰੂਹ ਤੇ ਬੁਝੇ ਬੁਝੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ, ਖਾਲੀ ਖਾਲੀ ਤੇ ਉਦਾਸ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਵਾਣੀਆਂ, ਤਰਲੇ ਪਾਂਵਦੇ ਵਿਛ ਵਿਛ ਜਾਵਣ ਵਾਲ਼ੇ ਰਾਹਕ ਭਲਾਂ ਖਾਂਦੀ ਪੀਂਦੀ ਸ਼ੇਖਣੀ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣੇ ਸਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਲਾਮ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਂਜ ਦਾ ਈ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸ਼ੇਖਣੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਲੋਭੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਗ਼ਲਤੀ ਤੇ ਭੁੱਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰਾਹਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਲੱਭਦਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕਾਕੂ ਲੰਙਾ ਜਿਹੜਾ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਰਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੇ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਲੱਭ ਈ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਕੰਨ ਭਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਕੰਨ ਤੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੇ ਭਰੇ ਈ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਢਿੱਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭਰਦਾ।

92 / 279
Previous
Next