ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਵਿਕਾਰ ਕਰ ਕਿ ਤੇਰੀ ਲੱਤ ਬਚਣ ਦੇ ਇਮਕਾਨ ਬੜੇ ਘੱਟ ਹਨ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਹੱਥੀਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏਂ ? ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਉਠਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਆਈਆਂ। ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜੀਪ ਚਾਲਕ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੰਬੀ ਬਾਣੇ ਦੀ ਪੁਲਸ ਵੀ ਆ ਗਈ। ਜੀਪ ਚਾਲਕ ਗਰੀਬ ਬੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਘਬਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੁਲਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭੇਜਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਲ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਹ ਦੁੱਖ ਰੋ ਪਿਆ "ਮੈਂ ਵੜਿੰਗ ਖੇੜਾ ਦੇ ਮੇਘਵਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹਾਂ। ਕੱਲ੍ਹਾ ਹੀ ਕਮਾਊ ਜੀਅ ਹਾਂ । ਜੀਪਾਂ ਦੀ ਕਾਰੀਗਿਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੇਚ ਕੇ ਤੇਰਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਦਿਆਂਗਾ ਪਰ ਪੁਲਸ ਦਾ ਪੰਗਾ ਨਾ ਪਾ।" ਮੈਂ ਦੋ ਹਰਫ਼ਾਂ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ "ਕਿਸੇ ਦਾ ਘਰ ਵਿਕਾ ਕੇ ਮੈਂ ਬਚਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਤ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।" ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀਨਾਮਾ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ "ਤੂੰ ਜਾਹ ਵੀਰ ਅੱਗੇ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਭਾਗ।" ਅਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਇਲਾਜ਼ ਦੇ ਖ਼ਰਚ ਦਾ ਵੀ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਰਹੇ ਸਾਂ ਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵੀ। ਆਖ਼ਰ 'ਚ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਵੇਖਾਂਗਾ ਚਾਹੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਕੰਪਾਊਡਰ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਲੱਤ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਢੀ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਵੇਖੀ ਜਾਵੇਗੀ ਪਰ ਵਿਆਹ 'ਚ ਖਲਲ ਨਾ ਪਾਵਾਂ। ਮੈਂ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਪੱਟੀ ਵੇਖ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਾਂ ਸਮਾਨ ਘਰ ਹੀ ਲੈ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਅਗਲੀ ਰਾਤ ਘਰ ਆ ਗਏ। ਪੱਟੀ ਦਾ ਸਮਾਨ ਅਸੀਂ ਨਾਲ ਲੈ ਆਏ। ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਘਰ ਲਾਹ ਗਈ। ਮੈਨੂੰ ਆਵਦੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਪੱਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਤਾਂ ਸੋਨੀ ਨਾਲ ਮੈਡੀਕਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਯਾਦੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੇਖ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੱਤ ਤਾਂ ਗੋਡੇ ਤੱਕ ਨਜਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦੀ ਬੱਸ ਜਖ਼ਮ ਹੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀ । ਮੈਂ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹਾ ਹੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ। ਸੋਨੀ ਵਿਚਾਰਾ ਦੋ ਘੰਟੇ ਲਾ ਕੇ ਪੱਟੀ ਕਰਦਾ। ਸ਼ਗਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਿਲਣੀ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਹੋਈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਆਰਕੈਸਟਰ ਗਰੁੱਪ ਲੱਗਾ ਉਹਦੇ ਪੰਡਾਲ 'ਚ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਕਮਾਲ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਸੀ ਮੇਰੀ, ਬਾਪ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਭਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਬਰਾਤੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਮੇਲ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਅਫੀਮ-ਸ਼ਰਾਬ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਅਖੀਰ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਅਫੀਮ ਦੀ ਥਾਂ ਪੋਸਤ ਲਿਆ ਕੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਧਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਚਦੀ ਅਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾ ਆਏ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਉਣ ਦਾ ਆਖ ਕੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਤਾਂ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖਰੋੜੇ ਇਤਿਆਦਿਕ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਨਣੋਂ ਹੀ ਹਟ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸਮਝ