ਵੱਢ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਏ ਜ਼ਿੰਦਗੀ। ਇਕ ਮੌਕਾ ਦੇ। ਫੇਰ ਵੇਖ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਾਗ ਕਿਵੇਂ ਧੋਂਦਾ ਹਾਂ। ਹਰ ਵਾਰ ਇਹੀ ਇਰਾਦਾ ਕਰਦਾ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੀਣਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਉਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਿਉਂਤਾਂ ਘੜ੍ਹਦਾ ਪਰ ਹਾਲੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਪਨਾ ਮਾਤਰ ਸੀ। ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਂ ਇਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੋਰ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਹਸਪਤਾਲ ਗਏ। ਇਸ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੈ? ਪੱਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹ ਖੜ੍ਹ ਗਏ। ਪਰ ਕੁਝ ਰੁੱਕ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਬੋਲਿਆ "ਬੜੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਰਿਕਵਰੀ ਹੋਈ ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਹਾ! (ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂਅ) ਕੀ ਖਾਇਆ- ਪੀਆ ?" ਮੈਂ ਕਿਹਾ "ਡਾਕਟਰ ਸਾਬ੍ਹ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੀਟ-ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਤਿਆਗ 'ਤਾ ਤੇ ਸਮੈਕ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।" ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਨਸ਼ਾ ਹੁਣ ਕਰੀਂ ਵੀ ਨਾ। ਤੇਰੀ ਲੱਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਊਗੀ ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦਿਖਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।” “ਡਾਕਟਰ ਸਾਬ੍ਹ ਹਿੰਮਤ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਮੇਰੇ ਪੱਲੇ ਬਚਿਆ ਹੀ ਕੀ ਐ" ਮੈਂ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ। "ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਇਕ ਐਪੀਸੋਡ ਖਤਮ ਹੋਇਆਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਹਾ। ਹਰ ਸਵੇਰ, ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਮਾ।" ਡਾਕਟਰ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਬੋਲ ਮੈਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਦਵਾ-ਪੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਾਲੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੱਤ ਕੱਟਣੀ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੱਤ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੱਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਪਰ ਤੁਰਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ ਜਾਂ ਤੁਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਲੱਞ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀ ਸੋਚ ਖੌਰੂ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ । ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਸਾਂਸੀਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸੇਮਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸੌਂਦਾ, ਵਿਚਾਰਾ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਮੈਂ ਡੇਢ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਈ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲ ਕਟਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਉੱਠਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਨਲਾਂ ਤੋਂ ਨੇਕ ਵਿਚਾਰ ਸਰਬਣ ਕਰਦਾ ਫੇਰ ਦੀਨ-ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਦਾ । ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੀ ਲਵਾ ਲਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਚਿੰਤਾ 'ਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸੇਮਾ ਸਵੇਰੇ ਆਵਦੀਆਂ ਭੇਡਾਂ ਚਾਰਨ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ। ਕੱਲ੍ਹਾ ਬੰਦ ਕਮਰੇ 'ਚ ਪਿਆ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਕੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ 'ਚ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਜਿੱਥੇ ਤਬਾਹੀਆਂ ਦੇ ਮੰਜ਼ਰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਹ ਹਟਕੋਰੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚੋਂ ਭਿੱਜ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਜਾਂਦੇ। ਮੈਂ ਇਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਤੁਰ ਸਕਾਂਗਾ? ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਾਲੀਬਾਲ ਖੇਡ ਸਕਾਂਗਾ? ਜੇ ਲੱਤ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਈ ਫੇਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ? ਓਹ ਜਾਂਦਾ ਮਿੰਟੂ ਲੰਝੜਾ ਲੋਕ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਰਨਗੇ ? ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਨਸ਼ਤਰ ਬਣਕੇ ਕਾਲਜੇ ਚੁੱਭਦੇ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਲ ਮੈਂ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ,