ਗਿਆ ਪਰ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਫੈਕਟਰੀ ਪੈ ਗਈ। ਲੰਗਰ ਦੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ ਹੀ ਮੈਂ ਸ਼ਿੰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਬੜੀਆਂ ਲਾਹਨਤਾਂ ਪਾਈਆਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕੱਲਿਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਆਇਆ। ਪਸਚਾਤਾਪ ਵੱਜੋਂ ਹੀ ਸ਼ਿੰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਬੈਰਕ ਮੁਨਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਡਾ ਯਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਬੋਹਰ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੋਟੀਵਾਲ ਰਲਾ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਬੱਸ 'ਚ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਪ੍ਰਿੰਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰੋਟੀਵਾਲ ਸੀ ਜੱਸੀ ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੀ । ਗੰਗਾਨਗਰ ਵਾਲਾ ਵਾਸੂਦੇਵ। ਸਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਸੀ। ਓਧਰ ਇਕ ਕਤਲ 'ਚ ਆਏ ਪਿੰਡ ਤੂੰਬੜਭੰਨ (ਤਲਵੰਡੀ ਭਾਈ) ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਬੱਬੂ ਤੇ ਲੱਖਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੋ ਕਿ ਮਾਸਟਰ ਸੀ ਕੇਸ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਣੀ ਸੀ । ਮੈਂ ਤੇ ਬੱਬੂ ਮਿਲੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ। ਜੇਲ੍ਹ ਚ ਸਾਡੀ ਰੋਟੀ ਤਾਂ ਟੋਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਮੈਕ ਦਾ ਸੂਟਾ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ। ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਛੱਡ ਗਿਆ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਵੇਟ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫ਼ੈਕਟਰੀ 'ਚ ਮਾੜਾ-ਮੋਟਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰੇਡੀਓ ਸੁਣਦਿਆਂ ਦਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ । ਓਧਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਮੁਨਸ਼ੀ ਘੱਟ ਗਏ। ਚੱਕਰ ਹੌਲਦਾਰ ਨੂੰ ਮੋਰੇ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਨੇ ਕਾਇਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਲਈ ਚੱਕਰ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ ਲੈ ਗਿਆ ਪਰ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹਾ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਬੈਠਾ । ਮੈਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋਜ਼ਖ਼ 'ਚ ਸੜਦੇ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਭੱਜ ਤੁਰਿਆ ਸੀ । 7 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀਆਂ ਜਮਾਨਤਾਂ ਹਾਈਕੋਰਟ 'ਚੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਓਧਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਹੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਸ਼ਿੰਦੇ ਦੇ ਘਰ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਾਕਾ ਮਾਰ ਪਟਾਕਾ ਜੰਮ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਪਕੌੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਮੋਟਿਲ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਨੇ ਸਾਡੀ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਕੀਤੀ ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਵੇਲੇ ਸਾਨੂੰ ਨਿੱਘੀ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ।