ਸਾਥੀ ਕੇਜੂਖ, ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਏਂ ਸਭ ਕੁਝ, ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਜਾਰਜੀਅਨ, ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਦੇਣਗੇ। ਅਸੀਂ ਟੋਹ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ... ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝ ਲੈ... ।"

ਕੋਜੂਖ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।

"ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡੋ। ਅੰਦਰ ਨਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਕੱਢੇ ਸਾਹ ਬਾਹਰ। ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੀ ਏ ? ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖਲ੍ਹਾਰ ਕੇ ਗੋਲੀ।"

“ਸੱਚ ਆਖਦੇ ਹਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਹੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਰਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹਵਾ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।"

"ਇੱਥੇ ਦਾਰੂ ਦੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਇੱਥੇ !" ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੋਘੜ ਜਿਹੇ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਿਸੇ ਯੂਕਰੇਨੀਅਨ ਵਾਂਗ ਹਸੂ ਹਸੂੰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ। "ਜੰਗਲ ਨਿਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਬੱਸ ਰੁੱਖ ਹੀ ਰੁੱਖ ।"

"ਹੋਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ।"

"ਸਾਥੀ ਕੋਜੂਖ, ਸੱਚ, ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਵਾਂ । ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਗੰਭੀਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਉੱਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਾਂ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਪਰਤ ਕੇ ਕਸਾਕਾਂ ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਦੁਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਵੀ ਜੱਚਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਾਂ ? ਤੇ ਲਓ, ਹੋਰ ਸੁਣੇ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਜਾਰਜੀਅਨ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਭੱਠੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ: ਚਾਰ ਜਾਰਜੀਅਨ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਨਾਲ ਮਾਸ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜਾਰਜੀਅਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਅਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਨੱਕ ਅੱਗੇ ਡੱਬੂ ਦੇ ਕੇ ਖਲ੍ਹਤੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਖਲ੍ਹਣਾ ਫਿਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਗੋਵਾਲਵਰ ਸੂਤ ਲਏ। ਅਸੀਂ ਬਚ ਕੇ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਦੁਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਕੋਈ ਹਿੱਲਿਆ ਤਾਂ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿਓ!' ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਚਿੱਤ ਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਅਸਾਂ ਤੀਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਚੌਥੇ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਭੱਠੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿਊਂਦੇ ਨਾਲ ਮੋਇਆ ਬਹੁਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ, ਅਸਾਂ ਉੱਥੇ ਜਾਰਜੀਅਨਾਂ ਦਾ ਛੱਡਿਆ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ- ਆਪੇ ਭਰਨਗੇ ਪੈਸੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ - ਪਰ ਅਸਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸਾਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

“ਪੀਣ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗੋਲੀ! ਜੇ ਮੈਂ ਸੁੰਘਿਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਧੌਣ ਮਰੋੜ ਕੇ ਆਂਦਰਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਓ।"

"ਅੱਗੋਂ ਗੱਲ ਕਰ।'"

"ਅਸੀਂ ਲੋਥਾਂ ਘੜੀਸ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸਾਂਭ