ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਕਿੰਗਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚੁੰਮ ਲਵੇਗਾ।
ਉਸ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਪਾਟ ਕੇ ਚੂਰ ਚੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਹੋਇਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦੁਫਾੜ ਕਰਦੀ ਲੰਘ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਬਾਹਰ ਜਾ ਪਿਆ ਸੀ।
27
ਗਰਮੀ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਸਬੇ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰੀ ਧੁੰਦ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ । ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕ, ਪਤਨ, ਘਾਟ ਵਿਹੜੇ ਤੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਸਨ। ਉਹ ਢੇਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਪਰ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਿਰ ਮੁੜਿਆ ਪਿਆ ਸੀ । ਕਈਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ । ਦਿਮਾਗ, ਮੁਰੱਬੇ ਵਾਂਗ ਪਟੜੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਸਾਈਖਾਨੇ ਵਾਂਗ, ਕਾਲਾ ਕਾਲਾ ਲਹੂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੇ ਜੰਗਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੰਮਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਸਿੰਮ ਸਿੰਮ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਅੰਦਰ ਉੱਪਰਲੇ ਡੈੱਕ ਉੱਤੇ, ਹੇਠਾਂ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਵੱਡੀ ਕੈਬਿਨ ਤੇ ਇਜਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਵਾਨ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਫੁਟਦੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ। ਕੱਢੇ ਉੱਤੇ, ਨੀਲੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਤੇ ਉੱਤੋਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਪੂੰਗਾਂ ਤਰ ਕੇ ਲੰਘਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।
ਕਸਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰਫਲਾਂ ਦੀ ਠਾਹ ਠਾਹ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਟ... ਰਟ ਟਟ ਕਰਦੀ ਮਸ਼ੀਨਗੰਨ, ਗਿਰਜੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਜਾਰਜੀਅਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਸੂਰਮਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ । ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਭ ਚੁੱਪ ਚਾਂ ਵਰਤ ਗਈ।
ਮੁਰਦੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਜਿਉਂਦੇ, ਕਸਬੇ, ਗਲੀਆਂ, ਵਿਹੜੇ ਤੇ ਪਤਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਿਣਕ ਰਹੇ ਸਨ । ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਹੱਦਾਂ, ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਕੜੇ, ਲੋਕ ਤੇ ਘੋੜੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਚਾਂਭਲਣ, ਚੀਖਾਂ, ਹਾਸੇ ਤੇ ਆਮ ਰੌਲੇ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਜਿਹੀ ਫਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੇ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੋਜੂਖਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਿਆ।
"ਜਿੱਤ, ਸਾਥੀਓ, ਜਿੱਤ!"
ਤੇ ਜਿਉਂ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਲਾਸ਼ ਨਾ ਪਈ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਛੱਪੜੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਭੂਤਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੱਜੀਆਂ:
