هوا وِچ لِکھے هرپھ
(گجلاں)
ِاک پرتیکرم
سُرجیت پاتر دا ِاه گجل-سںگرهِ جو اُسدا پهِلا کاوِ-سںگرهِ وی هَے, آلے دُآلے پسرے ےتھارتھ نال اُس دی بهُ-دِساوی تے بهُ-پاساری گُپھتگُو دا هی پرمان نهیں بلک ِاه گجل سںگرهِ ےتھارتھ دی ِاتِهاسک گتی دے وِوےک وِچ اُترن اتے آپنی رچنا-درِسٹی نال ِاس گتی وِچ نویآں منُّکھی هونیآں دا پرکاس کرن دی تِّکھی چےتنا دا وی بڑا سمرّتھ پرمان بندا نجر آاُںدا هَے۔
اکسر اُس دیآں گجلاں دے سِار اُپرلی تهِ تے سُتںتر هو کے وی هےٹھلی تهِ تے آپو وِچ ڈُوںگھی ترھاں جُڑے هواے, ساپھ دِس آاُںدے هن۔ نِرسںدےه ےتھارتھ دی اُپرلی تے هےٹھلی تهِ دے ڈُوںگھے سبںدھاں دا رچناتمک ترک آپنی پُوری رهّسمای سُںدرتا سهِت اُس دی رچنا-درِسٹی دی پرےرنا بنِآ هَے۔ هےٹھ لِکھِآ سِار لپھجاں دی دِلکس ترتیب تے هُسنِ-تگجل توں وی ودھ کِسے ڈُوںگھےرے رهّس دے بودھ نال سرُورِآ هويا دِسدا هَے:
اساں تاں ڈُوب کے سدا کھُون وِچ لِکھی اے گجل
اُه هور هونگے لِکھدے نے جِهڑے بهِر اںدر
پهِلاں تاں کھُون وِچ ڈُّب کے گجل لِکھن دے مهاتم نُوں جانو تے پھِر دےکھو اُه هور کَون نے لِکھدے نے جِهڑے بهِر اںدر? تے کی ِاه بهِر بس پھاِالاتُن پھِِالُن دے رُکناں دی گِنتی تّک هی مهِدُود هَے? پهِلی ستر 'اسیں' تے دُوسری وِّچ 'هور' کِنّے تُلوےں مِچوےں وِرودھ وِچ آپس وِچ تنے هواے هن۔ وےکھن نُوں ِاه دووےں کِنّے سادا لپھج هن پر سِار وِچ ِاه کِنّے مرمی سبںدھ وِچ جُڑ گاے هن۔ اُپروں تاں ِاه سادھارن پڑناںو هی لگدے هن: "اسیں" کوی دی هاُں نُوں وڈِآاُںدا تے هور هورناں وِچ پسرے اناپے نُوں چھُٹِآاُںدا۔ پر نهیں, ِاه تاں کےول لپھجی ستر دیآں گّلاں نے۔ رتا هےٹھاں ارتھاں دی تهِ وِچ جھاتی ماریاے تاں پتا لگدا هَے ِاه 'اسیں' کِسے کوی-اکوی دی هاُمَے دا وِستھار نهیں سگوں ِاه تاں اُس مُکام تے پُّجی وےدنا دا آلاپ هَے جِّتھے وِاکتی 'مَےں' هُسن دے دیوانِآں دی ساںجھی جُستجُو دا اںگ بن کے هُسن دی سرکار دے هجُور نِچھاور هو جاںدی هَے تے 'اسیں" دے
ِاںج سُرجیت پاتر دا ِاه سِار ِاس گّل دا جامن تاں هَے کِ اُه پهِلی پَوڑی اُتے کھلو کے 'بهِر اںدر' لِکھن دی بجااے کھُون وِچ ڈُّبکے گجل لِکھن دا نِسچا لَے کے کلم دے سپھر اُتے تُرِآ هَے, جد کوی دی مَےں آپے دی چےتنا وِچ گھُل کے 'اسیں' دے رُّتبے نُوں پُّجدی اے تاں نِسچے هی اُس دی رچنا وِچ ساڈے آپنے لهُو دا رںگ وی سامِل هُںدا هَے۔ اجِهے کوی نُوں پچھانن دا ےتن کےول ِاّک نوےں هستاکھر نُوں پچھانن دے اُتساه تّک هی سیمت نهیں رهِںدا۔ سگوں ِاس نوےں هستاکھر وِچوں اُدَے هُںدی آپنی تے آپنے ےُّگ دی پچھان دا اُماه وی ِاس ےتن دا پرےرک هُںدا هَے۔ هستاکھر دا نواںپن تے ِاس ےُگ دے نکساں دا پرکاسمان هونا هی پرتِبھا دا پرمان بندا هَے۔
سُرجیت پاتر نے آپنیآں گجلاں وِچ ےُّگ دی چےتنا نُوں منُّکھ وِچ مَوت, سهِم تے تراس دے ناٹکی مهاں درِس دے رُوپ وِچ سںکلپِت کیتا هَے۔ ِاه مهاں درِس جو اُپروں آدھُنِک من وِچ وِآپ رهی نِرںتر تراسدی دا بودھ کرااُںدا هَے تاں اںدروں اںدر اچےت هی جِںدگی دی امُک گتی وِچوں اُدَے هون والی آس نال وی جُڑِآ هويا هَے۔ جے ِاک پل ِاه تراسدی ٹُّٹدی منُّکھی سںبھاونا نُوں کھوردی تے مےسدی دِسدی هَے تاں دُوجے هی پل ِاس تراسدی وِچ ٹُّٹدی چےتنا نویں آس دے لڑ لّگ کے کِسے نوےں مهاں آرںبھ دا جادُو وی جگااُںدی نجر آاُںدی هَے ۔ تراسدک نِراسا تے مهاں آسا پاتر دے سِارا وِچ اکسر پهاڑاں واںگ ٹکرااُںدیآں تے پھِر آپس وِچ گھُلدیآں وےکھیآں جا سکدیآں هن۔ ِاه ٹّکر هی اُس دے سِاراں وِچ رںگ تگجل دی آبھا دا بھےت لُکاای بَےٹھی هَے۔ پرلو دا سور تے مهاں آرںبھ دا جادُو اُس دے کای سِاراں وِچ آپس وِچ لِپٹے هواے وےکھے جا سکدے هن:
کِسے دے واستے ساِاد بِرکھ بناں مَےں وی
ِاسے اُمید تے تھل وِچ کھڑا دُپهِر اںدر
سمےں دے دںدِآں نُوں آںدراں 'چ اُلجھا کے
اُڈیک تےری کراں تےج چلدے پهِر اںدر
ےتھارتھ دے وِراٹ پسارے نُوں تِّکھے وِرودھ دے رُوپ وِچ سںکلپِت کرنا تے ِاس دی سِّدت نُوں ناٹکی وِرودھ-بِںب وِچ سمےٹنا سُرجیت پاتر دی رچنا
بلدا بِرکھ هاں, کھتم هاں, بس سام تیک هاں
پھِر وی کِسے بهار دی کردا اُڈیک هاں
اّگ دا سپھا هَے اُس تے مَےں پھُّلاں دی ستر هاں
اُه بهِس کر رهے نے گلت هاں کِ ٹھیک هاں
پاتر نے جِںدگی نُوں انُبھو دی پّدھر تے ِاک تنااُ دے رُوپ وِچ وےکھِآ هَے۔ اُس دی نجر وِچ تنااُ هی جیون دا پرمانِک انُبھو هَے۔ بےسک چےتنا هستی اتے ماهَول دے نِرںتر تنااُ وِچوں گُجردی منُّکھی سکھسیات دی تراسدی آدھُنِک منُّکھ دی پروانِت هونی هَے۔ ِاه تنااُ اُس دی گجل-سںوےدنا دا مُول پچھان چِنّھ هَے۔ پر اُس دے سِاراں دی مُّکھ ٹےک ِاس تنااُ وِچ کھُردی تے کھین هُںدی جِںدگی نهیں سگوں تنااُسیل جیون دی امُّک کھےڈ وِچ ٹُّٹدے, مُّکدے بِنسدے درِساں توں بااد وی بچ رهی گتیسیل منُّکھی چےتنا دی اکھُّٹ سکتی هَے۔ ِاه کارن هَے کِ منُّکھی چےتنا اُتے جو تراسدی آدھُنِک سبھِاتا دے پھلسرُوپ اںدرے-اںدرے واپر رهی هَے, اُس نُوں پاتر نے بڑی تِّکھی تے وِنّھویں وِاںگ- درِسٹی نال پےس کیتا هَے۔ اُسدا وِاںگ-بودھ منُّکھی تراسدی نُوں وِرودھ- بِںب دے رچناتمک جسن وِچ مٹکا کے پےس کردا هَے۔ ِاس جسن دی مهانتا ِاه هَے کِ تراسدی وِچوں گُجردا هويا اُسدی گجل دا ناِاک ِاس تراسدی وِچ کھُردا هاردا جاں نِکھُّٹدا نجر نهیں آاُںدا سگوں ِاس نُوں جیون دے اکھںڈ انُبھو دے وِوےک دا اںگ سمجھدا ِاس نُوں مُسکرا کے بھوگدا تے جِںدگی دی اجمت وِچ آپنے وِسواس نُوں پرپّک کردا دِسدا هَے۔ بےسک ِاه وِسواس پاتر دی چںڈی هوای دوںدوادی درِسٹی دی دےن هَے۔ ِاه درِسٹی هی ےتھارتھ دے پُورک وِرودھاں نُوں رچناتمک ٹھرںمے اتے سهِج نال نِکھاردی تے اُگھاڑدی هَے:
سمُںدر سی نمک تے جکھم وی سی
تدے هر لهِر اےداں تڑپدی سی
اجیب ساج سی جو وِچ سِوے دے سڑ کے وی
اُداس رات دی کالی هوا 'چ وجدا رِها
سی سمجھدار بڑا ساڈے دور دا سُورج
کِ دِن چڑھے تاں چڑھاں ِاںتجار کردا رِها۔
جدوں اُس دی وِاںگ درِسٹی ِاتِهاسک وِوےک دے وِرودھاں نُوں آپس وِچ بھِڑااُںدی هَے تاں ےتھارتھ دا وِراٹ درسن چےتنا دے سُوکھم بودھ وِچ ملکڑے اُتردا چلا جاںدا هَے۔ آپا-اناپا, آتم-اناتم نِّج تے پر اتھوا سُوکھم تے وِراٹ دے دوںدمای وِرودھ ےتھارتھ دے اکھںڈ بودھ وِچ گھُلدے انُبھو هُںدے هن۔ ےتھارتھ-بودھ اتے پرتّکھن دی ِاس ےاترا وِچ وِاںگ سُرجیت پاتر دی سهِج وِدھی هَے۔
جد اُه ورتمان نِجام اُتے کابِج سکتیآں دے دںبھ نُوں آپنے کٹاکھس دا نِسانا بنااُںدا هَے تاں اُس دی وِاںگاتمک اںتر-درِسٹی آپنے رچناتمک کمال دیآں سِکھراں چھُوںهدی نجر آاُںدی هَے۔ ناٹکی وِرودھابھاس وِچ وِاگمای تکرار پَےدا کر سکن دا آپ مُهارا گُن اُس دی گجل نُوں وِسےس ِاتِهاسک ارتھ تے ڈُوںگھاای پردان کردا هَے:
مَےں تاں بس اےنا کِها سی نا جلااَو پھُّل
اّگ مَےنُوں پھڑ کے لَے گای کهِ کے چور چور
رات مےری هِّک اُتے لِکھ گای سںگین
بںدا بن جا پانیآں پّتھر نا ساڈے کھور
پهِلاں جو وی دِل وِچ آاُںدا گوںدی سی سهِناای
پھِر سهِناای دے گل اںدر پھس گای ِاک اٹھِآنی
هووے پےس سوےرا سُورج دا جايا
نھےرے دے دربار 'چ مَےنُوں هاک پای
اےنا سّچ نا بول کِ کّلا رهِ جاوےں
چار کُ بںدے چھّڈ لَے موڈھا دےن لای
کِتے کِتے اُسدی ِاتِهاسک چےتنتا, کٹاکھس دے رچناتمک اسل توں هٹ کے کابِج سکتیآں دے پَےدا کیتے تنااُ نُوں ارتھ دی ےاد پّدھر تے
جکھم نُوں جکھم لِکھو کھامکھا کںول نا لِکھو
سِتم هٹااَو سِتم تے نِری گجل نا لِکھو
ِاه کی هُنر هَے بھلا کی کلا کهے جِهڑی
هُسن نُوں هُسن لِکھو کتل نُوں کتل نا لِکھو
اُس دی وِاںگ سادھنا دی کھاس وِسےستا ِاه هَے کِ ِاتِهاسک سِتھِتی دے وِرودھ سُبھاوِک هی ےتھارتھ دی اکھںڈتا دی ارادھنا کردے دِکھاای دِںدے هن۔ ِاه نِسچے هی ِاتِهاس دے وِرودھاں نُوں اکھںڈ درِسٹی نال دھِآاُن دا سِّٹا هَے۔ کُجھ سِار پرمان وجوں مُلاهجا کرو:
ِاک کَےد 'چوں دُوجی کَےد 'چ پهُںچ گای اےں
کی کھّٹِآ مهِںدی لا کے وٹنا مل کے
جِس نالوں مَےنُوں چیر کے وںجھلی بنا لِآ
وںجھلی دے رُوپ وِچ مَےں اُس جںگل دی چیک هاں
گیت دی مَوت ِاس رات جے هو گای
مےرا جینا تےرے ےار کِںجھ سهِنگے
ِاه جو رںگاں 'چ چِترے نے کھُر جانگے
ِاه جو مرمر 'چ اُکرے نے مِٹ جانگے
بلدے هّتھاں نے جِهڑے هوا وِچ لِکھے
هرپھ اَوهی همےساں لِکھے رهِنگے۔
اکھںڈ درِسٹی دے ِاس سهِج انُبھو نال هی پاتر آس نِراس دے وِوےک وِچ وی ملکڑے اُتر جاںدا هَے, جِّتھے آس تے نِراستا دے رںگ ِاک دُوجے وِچ گھُلے تے ِاک دُوجے وِچوں اُدَے هُںدے دِکھاای دِںدے هن:
مَےں تاں نهیں رهاںگا مےرے گیت رهِنگے
پانی نے مےرے گیت مَےں پانی تے لیک هاں
ِاس سام جهاجاں واںگُوں ڈُّب رهے هاں
پھِر سُورج واںگ اُدَے هوواںگے بھلکے
پَے چّلیآ تےرے چِهرے تے ترکالاں
پر والاں وِچ کوای رِسم سُوبھا دی جھلکے
انُبھو نُوں رچنا دے امل وِچوں گُجاردا هويا سُرجیت پاتر ِاتِهاسک ےتھارتھ نُوں وِاںگ مای وِوےک-درِسٹی نال پےس کرکے هی سںتوکھ نهیں کر لَےںدا۔ سگوں آلوچناتمک ےتھارتھواد دے رچناتمک پَےںتڑے نُوں اپنااُںدا هويا, اُه ےتھارتھ تے ِاتِهاسک ستھِتی دیآں گُّتھیآں تے گرںتھیآں نُوں کھولھن تے سُلجھااُن دے وِوےکسیل پرمان وی پےس کردا نجر آاُںدا هَے۔ ِاس پَےںتڑے انُسار اُه ستھِتی دے وِرودھ نُوں وِاںگ دی نستر نال کُجھ ِاس اںداج نال اُگھاڑدا هَے کِ اُسدا کٹاکھس هی اُس دے ساکاراتمک درِسٹیکون دا سںکےتک وی بن نِبڑدا هَے۔
ِاتِهاس دیآں ساکاراتمک سکتیآں پرتی اُس دی پرتیبّدھتا وِاںگ دا وِوےک بن کے اُس دے سِاراں دیآں پرتاں وِچ رمی هوای دِسدی هَے۔ بےسک جِس ساِار دی کلم, رچنا دے اسل گَورو دا مرم پچھان لَےںدی هَے, اُه کدے وی آپنی پرتیبّدھتا نُوں رچنا دے مّتھے اُتے چِپکااُن دی لوڑ نهیں سمجھدا۔ کهِن دی لوڑ نهیں کِ پاتر دی کاو سادھنا وِچ ِاس مرم دی پچھان دے بھرپُور پرمان مَوجُود هن۔ اُس دے انےکاں سِاراں وِچ دھرتی دی کُّکھ وِچوں اُدَے هواے لوک گیتاں ورگی سهِج سادگی هَے, جو اچےت هی رُوه دیآں ڈُوںگھاایآں وِچ لهِ جاںدی هَے۔
آدھُنِک جیون دے تنااُسیل رِستِآں دے منوسماجک تے ِاتِهاسک وِوےک دے آر پار-جھاک سکن والی اُس دی نجر اےنی وِنّھوی تے پاردرسی هَے کِ رِستِآں دے گُںجھلدار سمیکرناں دی جٹِلتا ِاس دے مُوهرے بلوری پانیآں واںگ تهِ تک نِّتری هوای پرتیت هُںدی هَے۔ ےتھارتھ دیآں سهںسراں اُلجھناں تے اڑھکاں نُوں سُلجھا- سںوار کے ساِار دی نجر ساِاری دے پَےگںبری کارج نُوں نِبھااُن دے ےوگ هُںدی هَے۔ رِستِآں بناوٹاں, پرداداریآں تے وِکھاوِآں دا کوای اُهلا ساِار دی پَےگںبری نجر ساهمنے نهیں ٹھهِر سکدا۔ سُرجیت پاتر دی کاو سادھنا ِاس گّل دا بھرپُور اهِساس پردان کردی هَے کِ پَےگںبری نجر دی سادھنا هی ساِاری دی پرمانِک دِسا هَے۔ اُس
دے هےٹھ لِکھے سِار ِاس دِسا وّل پّٹے اُس دے کدماں دی ساکھی بھردے هن:
ِاک ِاک کترے وِچ سن سو بدیآں سَو نےکیآں
مَےں تاں ےارو کھُر گِآ گھُل گھُل اپنے نال
کِّتھوں کِّتھوں رّکھنا تے کِّتھوں کِّتھوں وّڈھنا
سارا نهیں هرام مَےں سارا نهیں هلال
انّھے ےُگ نُوں پُچا ديو ےارو
اےدھے نَےناں دی رَوسنی تیکر
اےنا اُّچا تکھت سی ادلی راجے دا
مجلُوماں دی اُمر هی راه وِچ بیت گای
ِاه تاں سدیآں تّک سوگی ِاه تاں کوهاں تّک لهُو
ِاس دی تاں هر پرت جکھمی تُوں هوا دا دِل نا پھول
ساِاد ِاسے سںدربھ وِچ هی اُه سارے برهِمںڈ اُتے چھا جان والی مهاں کرُنا نُوں آپنے رچناتمک آدرس دے رُوپ وِچ دھِآاُںدا هَے:
جو تپدے تھل 'چ برس جاںدی بن کے درد دا میںه
بهُت مَےں رويا نا آای اُه ساِاری مَےنُوں
ِاس پرسںگ وِچ سُرجیت پاتر بارے وّڈے سںتوکھ دی گّل ِاه هَے کِ اُسنے ےتھارتھ بارے آپنی درِسٹی اتے پهُںچ نُوں کِسے ِاک جاں دُوجی کاو دھارا دے رچناتمک جاں وِچاردھاراای سںجم دیآں بںدِساں توں بڑی درِڑتا نال سُتںتر رّکھِآ هَے۔ اُس دی ِاه سُتںترتا هی ےتھارتھ بارے اُس دے انُبھو دی پرمانِکتا دی جامن بنی هَے۔ ِاسے لای ِاه کهِن وِچ مَےنُوں کوای سںکوچ نهیں کِ سُرجیت پاتر پِچھلے دهاکے دی پںجابی گجل بلک سمُّچی پںجابی کوِتا دی بڑی مُّلوان پراپتی هَے۔ سُبھاوِک هی ِاس پراپتی دی کُّکھ وِچ آدھُنِک پںجابی کوِتا دے بھوِّکھ دیآں سهںسر سںبھاوناواں دے نکس جھلکدے دِکھاای دےںدے هن۔
ڈا. کرمجیت سِںگھ
اُجلے سیسے سنمُکھ مَےنُوں چِر تک نا کھلھِآر
مَےلے من والے مُجرِم نُوں ِاس مَوتے نا مار
چنّ اےکم دا, پھُل گُلاب دا, ساج دے کںبدے تار
کِنّے کھںجر اّکھاں ساهوےں لِسکن وارو وار
دِل نُوں بوجھل جِهیآں لّگن تےریآں کومل ےاداں
پّتھراں کولوں چُّک نا هُںدا هُن پھُّلاں دا بھار
لّکھاں گیتاں دے لای کھُّلھے مُکتی دا درواجا
دِل وِچ کوای اَےسی کھُّبھے چانن دی تلوار
پّتھر هےٹھاں اںکُر تڑپے, هر اںکُر وِچ پھُّل
پّتھر وِچ ترےڑاں پا گای هِںسک رُّت بهار
مِّٹی اُتے, پھُّل دے اُتے, تے ساِار دے دِل 'تے
ِاک موای تِتلی دا هُںدا وّکھو وّکھرا بھار
چڑھدا چںد, سمُںدر, وجدا ساج تے تےری ےاد
مَےں وی سامل هو جاواں تاں چیجاں هوون چار
لےٹے لےٹے پڑھدے پڑھدے سَوں جاںدے نے لوک
روج تکالی چھپ جاںدا هَے ِاک نیلا اکھبار
کوای ڈالیآں 'چوں لںگھِآ هوا بنکے
اسیں رهِ گاے بِرکھ والی هاا بنکے
پَےڑاں تےریآں 'تے دُور دُور تیک مےرے پّتے
ڈِّگے مےریآں بهاراں دا گُناه بنکے
پِآ اںبیآں نُوں بُور سی کِ کوِال کُوک پای
کِسے جِںد بیآبان دی گواه بنکے
کدی بںدِآں دے واںگ سانُوں مِلِآ وی کر
اَےوےں لںگھ جانَے پانی کدے وا بنکے
جدوں مِلِآ سی هان دا سی ساںورا جِها
جدوں جُدا هويا تُر گِآ کھُدا بنکے
مےرا سُورج ڈُبِآ هَے تےری سام نهیں هَے۔
تےرے سِر تے تاں سِهرا هَے ِالجام نهیں هَے
اےنا هی بهُت هَے کِ مےرے کھُون نے رُکھ سِںجِآ
کی هويا جے پّتِآں تے مےرا نام نهیں هَے
مےرے هتِآرے نے گںگا 'چ لهُو دھوتا
گںگا دے پانیآں وِچ کُهرام نهیں هَے
مسجِد دے آکھن 'تے کاجی دے پھتوے 'تے
اّلھا نُوں کتل کرنا ِاسلام نهیں هَے۔
ِاه سِجدے نهیں مںگدا ِاه تاں سِر مںگدا هَے
ےاراں دا سُنےها هَے ِالهام نهیں هَے
مےرا نا پھِکر کریں جی کیتا تاں مُڑ جاویں
سانُوں تاں رُوهاں نُوں آرام نهیں هَے
هِک وِچ کھںجر ڈوب کے سَوں گاے, اجکلھ ِااُں نایں کردے لوک
هُن تاں دِل نُوں دُکھ جِها لا کے. هَولی هَولی مردے لوک
مَےں کد سُوهے بےل اُگااے, مَےں کد روسن بات کهی
مےرے پےس تاں اَےوےں پَے گاے, ِاس بےنُور نگر دے لوک
جِهڑی رُت نُوں 'اُمرا' کهِںدے, اُس دی ٹھںڈھ وی کَےسی هَے
جِس دِن تیک سِوا نا سےکن رهِن وِچارے ٹھردے لوک
رےتا اُتوں پَےڑ مِٹدِآں پھِر وی کُجھ چِر لگدا هَے
کِنّی چھےتی بھُل گاے سانُوں تےرے ےار نگر دے لوک
لِسکدیآں تلواراں کولوں اجکل کِهڑا ڈردا هَے۔
ڈردے نے تاں کےول آپنے سیسے کولوں ڈردے لوک
جے تلیآں تے چںد ٹِکا کے گلیآں دے وِچ پھِردا هَے
اَوس کھُدا دے پِّچھے لّگے پاگل پاگل کردے لوک
ِاه ِاک دھُکھدا رُّکھ آيا, هَے ِاه آای دھُن ماتم دی
اےنھاں لای درواجے کھولھو ِاه تاں آپنے گھر دے لوک
اَےسی رات وی کدی کدی تاں مےرے پِںڈ 'تے پَےںدی هَے
دیوے هی بُجھ جان نا کِدھرے هاُکا لَےن نا ڈردے لوک
پَےسا دھےلا, جّگ جھمےلا, رَونک مےلا, مَےں مےری
سِوِآں کولوں کاهلی کاهلی لںگھے گّلاں کردے لوک
راجے-پُّتراں باگ اُجاڑے, دوس هوا سِر دھردے لوک
باگ تاں اُجڑے, جان نا جاوے, اےسے گّلوں ڈردے لوک
پیلے پّتِآں 'تے پب دھرکے هلکے هلکے
هر سام اسیں بھٹکے پَوناں وِچ رلکے
نا تےرے در نا مےرے دستک هوای
ِاک اُمرا چّلی اسیں نا آاے چلکے
ِاس سام جهاجاں واںگُوں ڈُّب رهے هاں
پھِر سُورج واںگ اُدَے هوواںگے بھلکے
ِاک کَےد چوں دُوجی کَےد 'چ پهُںچ گای اےں
کی کھّٹِآ مهِںدی لا کے وٹنا مل کے
پَے چّلیآں تےرے چِهرے تے ترکالاں
پر والاں وِچ کوای رِسم سُبا دی جھلکے
ِاه اُڈدے نے جو اج هںساں دے جوڑے
ےارو اےنھاں دی راکھ اُڈےگی بھلکے
مَےں تاں سڑکاں تے وِچھی بِرکھ دی چھاں هاں
مَےں نایں مِٹنا سَو واری لںگھ مسل کے
اُه راتیں سُنِآ چھُپ کے چھم چھم رويا
جِس گالھاں دِّتیآں دِنے چُراهے کھل کے
تُوں دیوِآں دی ِاک ڈار تے تےج هوا هَے
انی مےریاے جِںدے جاایں سںبھل سںبھل کے
سُورج ن ڈُبدا کدے سِرپھ چھُپدا هَے۔
مت سوچ کِ مر جاوےںگا سِوے 'چ بل کے
چِهرا سی ِاک اُه کھُر گِآ بارس دے اَون نال
دو هّتھ سن اُه جھڑ گاے پتجھڑ دی پَون نال
سُورج گِآ تارے گاے چِهرے هجار چںد
کی کُجھ جِمیں تے ڈھهِ پِآ بںدے دی دھَون نال
گھر وِچ مےرے ِاک دیپ سی پھِر اُه وی بُجھ گِآ
دیوار اُتے چنّ دی مُورت سجون نال
مر کھپ گِآ نُوں دِس نا کِتے پَےن گھر دے راه
کبراں 'تے روج رات نُوں دیوے جگن نال
ِاک ِاک نُوں چُک کے واچنا مےرے کھتاں دے واںگ
وِهڑے 'چ پّتے اَونگے پتجھڑ دی پَون نال
گوبِںد سی تے رسُول سی, ایسا سی, بُّدھ سی
تپدے تھلاں 'چ چل رِها سی کَون کَون نال
مَےں اُس نُوں ٹوک رِها وار وار ٹال رِها
تےری نجر دا بھرم مےرے نال نال رِها
تےرے وِےوگ نُوں کِنّا مےرا کھِآل رِها
کِ ساری اُمر هی لّگِآ کلےجے نال رِها
مَےں اَونھاں لوکاں 'چوں هاں جو سدا سپھر 'چ رهے
جِنھاں دے سِر 'تے سدا تارِآں دا تھال رِها
اسیں تاں مچدِآں اںگِآرِآں تے نّچدے ره
تُهاڈے سهِر 'چ هی جھاںجراں دا کال رِها
مےری بهار دے پھُّل مںڈیآں 'چ سڑدے رهے
ِاک اّگ دا لاںبُو همےساں مےرا دلال رِها
اساڈے کھُون 'چوں کرکے کسید سبھ کھُسیآں
اساڈے سهِر 'چ هی وےچدا کلال رِها
کِسے دی 'واج نا اُّٹھی پھِر اےس سهِر اںدر
مِلی جُ لاس کِسے بےگُناه دی نهِر اںدر
اُنھاں نے ڈوب کے اُس نُوں ِاه نسر کیتی کھبر
اجیب آدمی ڈُبِآ اے من دی لهِر اںدر
اُه تےری ناںه سی جِوےں لپھج کوای 'کُن' توں اُلٹ
هجار چںد بُجھے اَوس ِاک هی پهِر اںدر
کِسے دے واستے ساِاد بِرکھ بناں مَےں وی
ِاسے اُمید تے تھل وِچ کھڑاں دُپهِر اںدر
سمےں دے دںدِآں نُوں آںدراں 'چ اُلجھا کے
اُڈیک تےری کراں تےج چلدے پهِر اںدر
هُن ِاس دی کبر بناِااَو کِسے گھنی چھاوےں
وِچارا مر تاں گِآ جھُلس کے دُپهِر اںدر
مَےں تھمدا جھُلس گِآ است هُںدے سُورج نُوں
اُه پھِر وی گرک گِآ نھےرِآں دے سهِر اںدر
اساں تاں ڈُب کے سدا کھُون وِچ لِکھی اے گجل
اُه هور هونگے لِکھدے نے جِهڑے بهِر اںدر
جِس 'چ سُولی دا ِاںتجام نهیں
ےارو اَےسا کِتے نِجام نهیں
مَےں تاں سُورج هاں چھُپ کے وی بلدا
سهِر دی سام مےری سام نهیں
تُوں مےری نم نجر نا دےکھ کے ڈر
مےرے هںجھُوآں 'تے تےرا نام نهیں
مےری مِّٹی 'چوں پھُّل کھِڑدے نے
مَےنُوں تاں مر کے وی ارام نهیں
اهِ لَے کُجھ هور درد گیتاں لای
ِاس توں وّڈا کوای ِانام نهیں
بلدا بِرکھ هاں, کھتم هاں, بس سام تیک هاں
پھِر وی کِسے بهار دی کردا اُڈیک هاں
مَےں تاں نهیں رهاںگا مےرے گیت رهِنگے
پانی نے مےرے گیت مَےں پانی 'تے لیک هاں
جِس نالوں مَےنُوں چیر کے وںجھلی بنا لِآ
وںجھلی دے رُوپ وِچ مَےں اُس جںگل دی چیک هاں
اّگ دا سپھا هَے اُس 'تے مَےں پھُّلاں دی ستر هاں
اُه بهِس کر رهے نے گلت هاں کِ ٹھیک هاں
کُچھ کِها تاں هنھےرا جرےگا کِوےں
چُّپ رِها تاں سمھادان کی کهِنگے
گیت دی مَوت ِاس رات جے هو گای
مےرا جینا مےرے ےار کِںجھ سهِنگے
ِاس ادالت 'چ بںدے بِرکھ هو گاے
پھَےسلے سُندِآں سُندِآں سُک گاے
آکھو اےنھاں نُوں اُجڑے گھریں جان هُن
ِاه کدوں تیک اےتھے کھڑے رهِنگے
ےار مےرے جُ ِاس آس تے مر گاے
کِ مَےں اَونھاں دے دُکھ دا بناواںگا گیت
جے مَےں چُپ هی رِها جے مَےں کُچھ نا کِها
بن کے رُوهاں سدا بھٹکدے رهِنگے۔
جو بدےساں 'چ رُلدے نے روجی لای
اُه جدوں دےس پرتنگے اپنے کدی
کُجھ تاں سےکنگے ماں دے سِوے دی اگن
باکی کبراں دے رُکھ هےٹھ جا بهِنگے
کی ِاه ِانساپھ هاُمَے دے پُت کرنگے
کی ِاه کھاموس پّتھر دے بُت کرنگے
جو سلیباں تے ٹںگے نے لّتھنے نهیں
راج بدلنگے سُورج چڑھن لهِنگے
ِاه جُ رںگاں 'چ چِترے نے کھُر جانگے
ِاه جو مرمر 'چ اُکرے نے مِٹ جانگے
بلدے هّتھاں نے جِهڑے هوا وِچ لِکھے
هرپھ اَوهی همےسا لِکھے رهِنگے
ِاه وی ساِاد مےرا آپنا وهِم ه
کوای دیوا جگےگا مےری کبر 'تے
جے هوا ِاه رهی کبراں اُتے تاں کی
سبھ گھراں 'چ وی دیوے بُجھے رهِنگے
کبُول نھےر کرےگا نا رَوسنی مَےنُوں
اجیب موڑ تے مارےگی جِںدگی مَےنُوں
ندی دے پار سُنے کُکدی جو رات گاے
هٹےگی ڈوب کے آکھر اُه بںسری مَےنُوں
کرے هجار جُ رںگ ِاک لهُو دے کترے دے
مِلی ن تےگ کلم نار نا ندی مَےنُوں
مےری سوےر تاں هُن سام هو گای هونی
پچھان وی نا سکاںگا جے هُن مِلی مَےنُوں
مَےں پِچھلے جنم 'چ اّگ بن کے ساڑے هونگے پھُّل
کِ جُون پھُّل دی اےسے لای مِلی مَےنُوں
جو تپدے بل 'چ برس جاںدی بن کے درد دا میںه
بهُت مَےں رويا ن آای اُه ساِاری مَےنُوں
سهِر ِااُں دھُکھدا رِها دو چار دِن جے هور
اّگ چُںمےگی تےری کَےنوس دے چِڑیآں مور
مَےں تاں بس اےنا کِها سی نا جلااَو پھُّل
اّگ مَےنُوں پھڑ کے لَے گای کهِ کے چور چور
رات مےری هِّک اُتے لِکھ گای سںگین
بںدا بن جا پانیآں پّتھر نا ساڈے کھور
مےرے توں کی پُّچھدے هو مَےں تاں کےول گُوںج
گولی وی کِسے هور ماری مرِآ وی کوای هور
سهِر دے هرپھاں نُوں هی کردے رهے اُه ٹھیک
سهِر وِچ ودھدا گِآ مَےلی ندی دا سور
لّگی جے تےرے کالجے هالے چھُری نهیں
ِاه نا سمجھ کِ سهِر دی هالت بُری نهیں
وجدا بسںت راگ هَے جے رےڈیاَو توں روج
متلب ن لَے کِ پَون کھِجاں دی تُری نهیں
کُجھ لوک سمجھدے نے بس اےنا کُ راگ نُوں
سونے دی جے هَے بںسری تاں بےسُری نهیں
هر وکت کھُردی جاپدی هَے بھاوےں پھےر وی
پانی 'چ ٹِّکی چنّ دی اج تک کھُری نهیں
جھیل وِچ سُّٹی تاں ڈُّب هی جااےگی هر ِاک کِتاب
لپھج ےُگ ےُگ تیک ساںبھن دِل دے درِآواں دے آب
اّگ 'چ نا ساڑو کِ هر ِاک دِل هَے ِاک اَےسی کِتاب
جِس دی هر ِاک ستر ڈالی, جِس دا هر اّکھر گُلاب
چھُه بِنا هی هو گاے بےلِسک اُس سُهدی دے کےس
ڈال تے مُرجھا گِآ هَے اُس دے هِّسے دا گُلاب
رےت 'تے بابر دا سی, رُوهاں 'تے اُس دا راج سی
اُه جُ اکسر آکھدا سی چھےڑ مردانے رباب
اُه کِ جو لپھجاں دی کھےتی هی سدا کردے رهے
اَونھاں لای دے لپھج هی سن کی سی بابر کی رباب
ِاس دا هر ورکا جِوےں باری دے وِچ اسمان هَے۔
اهِ جرا تکنا چھپی اے مےری گجلاں دی کِتاب
اُه لوک جُ ِاس سهِر چوں اترِپت گاے نے
هالے وی مےرے کھُون دے وِچ سُلگ رهے نے
لّتاں نے جدوں چار تاں کِاُں دَوڑ نا جاایاے
دپھتر 'چ پاے مےج ِاهو سوچ رهے نے
اُه پھےر کدی هو کے هرے جھُوم سکے نا
اُه بِرکھ کِ جو کُرسیآں دی جُون پاے نے
پھُٹدا هَے کوای پّتا جِوےں آاُںدا هَے کھت کوای
کُجھ لوکاں دے پُںگارے پردےس گاے نے
راهاں 'چ کوای هور هَے چاهاں 'چ کوای هور
باںهاں 'چ کِسے هور دیآں بِکھرے پاے نے
بن جانگے موں بّتیآں جِهے ِاه وی گھراں وِچ
ِاه چِهرے کِ جو سهِر دے وِچ چنّاں جِهے نے
ِاک تُوں نهیں سی اُگمنا اُمراں دے موڑ 'تے
کھِڑنے سی گُل هجار چنّ چڑھنے سی هور 'تے
مَےں تاں بهُت سںبھالِآ, پر سام پَے گای
وِچھڑن دا وکت آ گِآ, گُردِس دے جور 'تے
ِاک بںسری دی هےک کی ندیآں نُوں روکدی
ندیآں دا کِهڑا جور سی ندیآں دی تےر 'تے
نّچنا تاں کی سی اَوسنے, دو پل 'چ کھُر گِآ
کنیآں کی چار ڈِّگیآں مِّٹی دے مور 'تے
'جںجیر هَے جںجیر نُوں جھاںجر نا سمجھنا'
هںجھُوآں دے نال اُکرِآ سی بور بور 'تے
تےرے پراای هون دی کِاُں رات اےنی چُپ
اُّٹھاں تڑپ تڑپ کے ِاک کںنگن دے سور 'تے
سُورج تلی تے رّکھ کے مَےں جِّتھے اُڈیکِآ
تےری کھبر وی آای نا کدے اَوس موڑ 'تے
مےرے چِراگ بُجھا کے هوا نے رونا سی
تماسا ِاه وی مےرے هی نگر 'چ هونا سی
اسیں تاں مرن دِتا اُسنُوں ساهمنے اپنے
کھبر پڑھی تاں اسیں کی اُداس هونا سی۔
اُه آپنی هوںد دے جںگل 'چ اُلجھ است هو گاے
جِنھاں اُدَے هی سلیباں 'تے چڑھ کے هونا سی
هوا وی وگدی هَے اجکل تاں تُهمتاں ورگی
تُوں هادسے توں جرا پھرک تے کھڑونا سی
اُه تےرا دِل ن سهی کھُدکُسی دی جھیل سهی
مَےں تپدے جِسم نُوں آکھر کِتے ڈُبونا سی
مےرے تاں سینے 'چ اّگ هَے ِاه جھُلس جاوےگا
ِاه پُسپ-هار کِسے هور لای پرونا سی
کِتے جے وکت دی رگ رگ 'چ جهِر نا گھُلدا
مےری گجل 'چ وی پھُّلاں دا جِکر هونا سی
کُںڈا جِںدا مار کے بُوها ڈھويا سی
اُتے جی آياں نُوں لِکھِآ هويا سی
واِالِن دا گج پھےر رِها سی سیکھاں تے
جےل 'چ ِاک ساجِںدا ڈّکِآ هويا سی
پهِلاں ساڈی دھَون توں سیس اُڈا دِّتا
پِّچھوں اُس دی کھاتر هار پرويا سی
اےنی سُهنی کبر کِسے نے دےکھی هَے?
تن جیںدا سی تن اںدر من مويا سی
اّتھرُو ٹَےسٹ ٹِاُوب 'چ پا کے وےکھاںگے
کلھ راتیں تُوں کِس مهِبُوب نُوں رويا سی
کِسے دا سُورج کِسے دا دیوا کِسے دا تیر کمان
ساڈی اّکھ 'چوں ڈِگدا هںجھُو ساڈا چون-نِسان
تانسَےن توں باپ دا بدلا بَےجُو لَےن گِآ
تان سُنی تاں کِر گای هّتھوں هںجھُو بن کِرپان
کالی رات ورانے ٹِّلے اےداں برسے میںه
جِاُں کوای ادھکھڑ اَوت جنانی نھاوے وِچ سمسان
رات ٹِکی وِچ رووے ساِار جاں لّکڑ دا کھُوه
دوهاں اُتے هّسی جاوے اّج دا جّگ جهان
ٹِںڈاں دے وِچ گُٹکُوں بولے کدی نا چّلے کھُوه
ٹِںڈاں وِچ مےرے بچڑے سُّتے بّچڑِآں وِچ جان
دھُکھدی دھرتی, تپدے پَےںڈے, سڑدے رّب دے جیا
ساِاد اَوهی رّب هَے جِهڑا چُّپ لِسکے اسمان
پِںڈ جِنھاں دے گّڈے چّلن هُکم اتے سرداری
سهِر 'چ آ کے بن جاںدے نے بّس دی ِاک سواری
جاں تاں پھَوجی مر گِآ هونا جاں کوای هور کھُآری
پِںڈ 'چ لوکیں ڈر جاںدے جے کھت آوے سرکاری
کالے دھن دے چِّٹے سِّکے چاڑھ گاے وِاُپاری
مںدر وِچ مُسکاای جاوے پھِر وی کرِسن مُراری
باهیں چُوڑا, هّتھیں مهِںدی, سِر سُوهی پھُلکاری
کنّیں کاںٹے, نَےنیں کجلا, کجلے وِچ لاچاری
بِردھ مرے تاں کبر 'تے اُگے کِّکر جاں کںڈِآری
اّگ تے دُّدھ دے پھُّل کھِڑدے نے جِّتھے مرے کُآری
من مرِآ تاں سوگ نا کیتا, نا رواے رُوه واری
تن ڈھّٹھا تاں سُهدے ےاراں کُوک گجب دی ماری
رےت نے اُهدی رّت چُوس لای پَوناں راکھ کھِلاری
هالے تیک کھِلا وِچ گُوںجے جّگے دی کِلکاری
ن سُورج دا پںچھی ن کِرناں دا چںبا
کوای اےنا سُنّا بنےرا ن هووے
کِسے وسدے وِهڑے 'چ آوے کدے وی نا
اُه رات جِس دا سوےرا ن هووے
ِاه انّھی اُداسی, هنھےرے دی ولگن
ِاه بےارتھ پَوناں, ِاه بےارتھ جںگل
ِاه بےنکس لوکاں دا نِه-لکس جھُرمٹ
کِتے مےرے من دا هنھےرا ن هووے
مَےں تکِآ هَے ِاک جکھمی چنّ جےها سُپھنا
جو کںڈِآلے بِرکھاں 'چ پھسِآ پِآ سی
جرا گَور نال ِاس نُوں تک تاں سهی تُوں
تےرا تاں نهیں هَے ِاه مےرا ن هووے
ِاه ماڑی جِهی جِهڑی دِل وِچ لگن هَے
مَےں منِّآ کِ ِاسدی بڑی هی جلن هَے
ِانُوں اَےوےں ےارو بُجھا وی ن دےنا
کِتے اےهی کلھ دا سوےرا ن هووے
کِسے جےلھ اںدر هوالات اںدر
اسیں سُلگدے هاں اجے رات اںدر
هجاراں نے سُورج کھِآلاں 'چ ساڈے
نسیباں 'چ بےسک سوےرا ن هووے
هواواں دی آجاد آواج نُوں سُن
تُوں چھّڈ ِاه مپھاایل پھِِالُن پھاُولن
نهیں تاں جو کَےدی پرِںدِآں دا هويا
کِتے هسر اَوهو هی تےرا نا هووے
کِسے دے جِسم وِچ کِنّے کُ ڈُوںگھے لّتھ جااَوگے
کِ آکھر لاس واگُوں سته اُتے تَےر آاَوگے
جے نیلی رات نُوں پانی سمجھ کے بن گاے کِستی
نموسی بادباناں دی دِنے کِتھے چھُپااَوگے
کدی جھاںجر, کدی کھںجر, کدی هاسا, کدی هاُکا
چھلاوی پَون توں راتیں بھُلےکھے بهُت کھااَوگے
جدوں تھم جاِاگا ٹھّکا, جدوں هٹ جاِاگی بارس
جدوں چڑھ آِاگا سُورج تُسیں وی پهُںچ جااَوگے
مَےں رےتا هاں مَےں اپنی آکھری تهِ تیک رےتا هاں
مےرے 'چوں نیر لبھدے کھُد تُسیں هو رےت جااَوگے
تُوں وی بُجھ جاوےںگا, ِاک دیوا مسیں دا گھر دے کول
رهِن دے گلیآں 'چ روںدی پَون تُوں بُوها نا کھولھ
ِاه تاں سدیآں تیک سوگی, ِاه تاں کوهاں تک لهُو
ِاس دی تاں هر پرت جکھمی تُوں هوا دا دِل ن پھول
ےار, مَےں کِس دِن کِها هَے, اےنھاں وِچ نھےرے دی مَوت
تُوں تاں اَےوےں پِںج سُّٹے توتلے ماسُوم بول
رات بھر پِںجنگے ِاسدی چاننی پهیاے تے پَےر
اّج مےرے سهِر اُتے چںد چڑھِآ گول گول
جھیل دی پھِترت هَے سبھ دے ساهمنے سّچ آکھنا
جھیل دی کِسمت هَے بھرنی پّتھراں دے نال جھول
سِآه چسمے مگر اّکھاں لُکو کے
گھروں نِکلی اے رےتا جھیل هو کے
تےرا سُپھنا هجاراں نال جاگے
تُوں سَوں گای کُآرپن باهیں لُکو کے
بدن دی پرت هی پاسے نا هوای
مَےں تَےنُوں وےکھنا سی کول هو کے
نهیں کھُرِآ تِرا سُپھنا نجر چوں
اساں دےکھے نے هںجھُو بهُت رو کے
نگر دے نال کَےسی ساںجھ هَے ِاه
کِ باری کھولھ چھّڈی بار ڈھو کے
ِانُوں دّبیاے کِ اےنُوں ساڑ دےایاے
اسیں تھّکے هاں رُوه دی لاس ڈھو کے
جے جیناں کںول بن اُگیں تلا وِچ
هنھےرے نے کِها اّگ نُوں ڈُبو کے
سی جھِلمِل کر رِها اسمان واںگُوں
مَےں تّکِآ سهِر نُوں دُوروں کھلو کے
کھِلا وِچ گھُںم رهے پّتھر وِچارے
مَےں اںبر دےکھِآ هَے کول هو کے
اَےوےں نا بُّتاں 'تے ڈولھی جا پانی
جا کِدھرے بِرکھاں 'تے ِاه برسا پانی
جے کوای راهگیر پِآسا نا آيا
هور گھڑی نُوں جاونگے پتھرا پانی
کَون کِتے بِرکھاں توں پّتیآں توڑ رِها
کںب گِآ هَے سُّتا سرور دا پانی
بِرکھاں پیلے پّتر پَوناں هتھ بھےجے
اُڈ کے مِلن گِآ پھِر ساگر دا پانی
جد وی مےری پِآس بنی هَے اگن جِهی
سُّچا لّگا هر ِاک سرور دا پانی
جد توں سُنِآ پُنِّآں کالے چنّ دی اج
ڈولن دے اُپرالے سوچ رِها پانی
چےتے آای تُوں مَےنُوں تے نالے مَےں
جد وی سُولاں دے رُّکھ تے وسِآ پانی
لّگی دھُّپ جے سهِر تےرے دے بِرکھاں نُوں
سهِر مےرے دا اَودر جاوےگا پانی
روونگے پّتھر تاں دُنیآں دےکھےگی
کَون سکےگا دےکھ جے رووےگا پانی
مَےں کِاُں ڈردا اُلجھنوں تلواراں دے نال
چار دِناں دی جِںدگی مَوت هجاراں سال
کّڈھاں اےس نرےل چوں چِّٹی دُّدھ سوےر
چیراں اّدھی رات نُوں چیک دے چاکُو نال
کھےڈوگے سترںج جے مر چُّکِآں دے نال
آپ هی چّلنی پوےگی اَونھاں دی وی چال
دُوجے روج دهاڑدا, دِن سی چار پهاڑ دا
راتیں تارے رُڑھ گاے, درِآواں دے نال
پُنّ سی کھبرے پاپ سی, جاں پھِر اّلھا آپ سی
گھر دی سردل ٹّپ گای درِآواں دی چال
جںگل پیلا جرد سی, اسماناں تے گرد سی
پَوناں وِچ سی اُلجھِآ, ساهاں دا جںجال
پرےت سی کھبرے پَون سی, بھےت نهیں کُچھ کَون سی
رهِںدا سی کُچھ هَوںکدا, رل کے ساهاں نال
اُّگے پّتے توڑ لَے, گِن گِن کے چھِن موڑ لَے
لَے ساهاں توں توڑ لَے, مهِکاں دا جںجال
مَےں کِاُں پّتھر هو گِآ, تُوں کِاُں پانی هی رِها
رِسماں دی تلوار تُوں مَےں کِاُں بن گِآ ڈھال
جِس دِن مَےں مجلُوم ساں, اُس دِن نجم آسان سی
هُن کُجھ مےرا آکھنا هو گِآ اّت مُهال
درد تھکاوٹ بےبسی, رُوه دی نالے جِسم دی
مَےتھوں چّل نهیں هوودا, سبھ کُجھ لَے کے نال
نِّترِآ نا مَےں کدے, گںدھلے گںدھلے هی رهے
پانی مےری سوچ دے مےرِآں اکساں نال
پَےر سی اُسدے اّگ دے, پر مَےں وِچھِآ هی رِها
چلدی تّتی پَون سی مورنیآں دی چال
ڈُب جانا سی چںد نے. چھُپ جانا سی تارِآں
چںگے وےلے پا لِآ, مَےں سبداں دا جال
رهِ گِآ نام کِتاب 'تے, جاں پھِر دھّبا نام 'تے
مَےں تاں توڑ کے آ گِآ, پَوناں دا جںجال
لّکھ سپھا مَےں پھولِآ, کِتاَوں وی نا لّبھِآ
تاں هی لِکھنا پَے گِآ, اپنے جی دا هال
کالی نیںدر سَوں رهے, کھںجر سن برڑاںودے
کِنّی واری تربھک کے اُٹھی رُوه دی ڈھال
اُس دی نیںد چوں چیر کے, ورکا سُوهے کھاب دا
کھت لِکھِآ امِتوج نُوں, لِکھِآ هںجھُوآں نال
رُوه نُوں سُولی ٹںگ کے, چھاںٹے کھُون 'چ رںگ کے
پُّچھے اپنے آپ توں راهیں لّکھ سُآل
اںدروں کوای نا بولِآ, رُوه نے بھےد ن کھولھِآ
چھِّٹے ڈِگے جمین تے, لهُو نالوں وی لال
اپنا جِگری ےار سی. لِکھنا ات درکار سی
اُس دی هِک تے آپنا ناں نستر دے نال
کِںج کچهِری واڑدا, مَےں کِںج کٹهِرے چاڑھدا
دوسی تاں ماهَول سی, پر کِںج لِآاُںدا نال
درِآ مےرا وکیل سی, کالی پَون دلیل سی
جںگل مےرا سی گواه, کوای نهیں آيا نال
بِّپھری هوای رات سی, کی مےری اَوکات سی
کی کردا تکرار مَےں درِآواں دے نال
ِاک ِاک کترے وِچ سن, سو بدیآں سَو نےکیآں
مَےں تاں ےارو کھُر گِآ گھُل گھُل اپنے نال
کِّتھوں کِّتھوں رّکھنا تے کِّتھوں کِّتھوں وّڈھنا
سارا نهیں هرام مَےں سارا نهیں هلال
چنّ سِتارے گردساں, گرهِ نکسّتر اَوڑکاں
مَےں ِاک جّرا کھاک دا, ِاک چھِن اےنھاں نال
بن کے لاںبُوں اّگ دا, مےرے گھر وِچ آ گای
دُوجے گھر دی کںدھ توں, پھُّلاں دی ِاک ڈال
بھےت نهیں کی کر گِآ, من اںدر کی مر گِآ
پانی رهِ گِآ تڑپدا سِل پتھراں دے نال
کھوٹا هی جد آپ ساں, پوٹا پوٹا پاپ ساں
تیر چلااُںدا کےس 'تے کردا کِنُوں هلال
پهِلی واری وےکھِآ دُکھ هتِآرا هون دا
رويا رل کے آپنے مکتُولاں دے نال
جِسم تے چھاںٹے جرن نُوں, جی نهیں کردا مرن نُوں
اُںج تاں مَےں وی چور هاں, چھُپِآ هاں چںڈال
جِس نے چسما ڈّکِاَے, پّتھر مےری هوںد هَے
چیرو, مےری هِّک نُوں تلواراں دے نال
بےرهِماں دی چاکری, مُڑھکے بھِّجِآ ٹُّک
جے کوای ساڈا مِل پِآ, دّس نا دےنا هال
کی کھبر سی جّگ تَےنُوں ِاس ترھاں بھُل جاِاگا
ڈاک نِت آاےگی تےرے ناں دا کھت نا آِاگا
تُوں اُسے نُوں چُک لوےںگا تے پڑھےگا کھت دے واںگ
کوای سُّکا پّتا ٹُّٹ کے سردلاں تک آِاگا
رںگ کّچے سُرکھیآں هوونگے اکھباراں دیآں
تےرے ڈُّلھے کھُون دی کوای کھبر تک نا لاِاگا
رےڈیاَو توں نسر نِت هووےگا درِآواں دا سور
پر تےرے تھل تیک کترا نیر دا نا آِاگا
رهِنگے وّجدے سدا ٹےپاں دے وِّچ پّچھم دے گیت
سهِر دی روںدی هوا دا جِکر تک نا آِاگا
ِاس ترھاں سبھ جھُلس جاونگے تےرے ریجھاں دے باگ
موه دی سںگھنی چھاں دا تَےنُوں, کھاب تک نا آِاگا
تُوں بھلا کی کر سکےںگا اَوڑ دا کوای ِالاج
هںجھُو ِاک آاےگا, اُه وی پلک تے سُک جاِاگا
سڑک تے وےکھےںگا نںگے پَےر بھّجدی چھاں جِهی
ِاه مُهّبت هَے جاں ممتا, ےاد کُچھ کُچھ آِاگا
لوڑ کی هَے اےس دی کوای ےادگار بنااُن دی
بِرکھ سُک جااےگا, بِلکُل بُّت هی بن جاِاگا
هاسِآں دی اُمر وِچ هووےگا ِاک اُه هادسا
پھِر تےرے راهاں 'چ کوای هادسا نا آِاگا
اُه تےری سںبھاونا دے بیج هی لُوه دےنگے
تےرے مّتھے وِچ تےرا سربںس مر کھپ جاِاگا
ِاّکو بُوٹی پااےگی چادر 'تے تےرے نام
دی پھِر تےری مهِبُوب نُوں کںڈِآں نا وِنّھِآ جاِاگا
چڑھدے سُورج نال هی آاےگی ِاک اَےسی کھبر
ڈُبدے چڑھدے سُورجاں دا پھرک هی مِٹ جاِاگا
منِّآ کِ هرےک کںڈا اُّگےگا اںدر دے وّل
جِسم تےرا کںڈِآں دا رُّکھ پر بن جاِاگا
جد هوا جھّلےگی تےرے سهِر وِچ تےرے کھِلاپھ
رُّکھ تےرے وِهڑے دا وی سبھ نال هی رل جاِاگا
پھےر لّگےگی کچهِری آتما دی سُںنج وِچ
آپ مُنسِپھ آتما دی سُولی 'تے چڑھ جاِاگا
کِس کِس نال جھگڑدا آکھر سِر 'تے اُلجھے وال
لڑ پِآ نال هوا دے کّڈھی چنّ چڑھے نُوں گال
اّدھی لاس سڑی نا هالے کنیآں پایآں لّتھ
ساری اُمر دے تپدے 'تے اج هويا رّب دِآل
جیون وےچے مَوت کھریدے مںڈی مچِآ سور
اُمر مےری دا سَودا کردی کوِتا وِچ دلال
هالے تیکر هرپھاں دے وِچ جگی نا سُوهی لوا
ورکے کالے کردِآں ےارو چِّٹے هو گاے وال
ِاس نُوں ڈر هَے ساماں وےلے نایں پرتاںگا گھر
ڈھّٹھے گھر دا ماتم مےرے هر پل تُردا نال
رُوه دا کھالیپن هَے ےارو کی رَونک کی مےلے
ِاه کوای آکاس نهیں جو بھر جااے تارِآں نال
چوٹاں کھا کے آکھر کھُد هی پّتھر جاوے هو
دِل هَے کوای جِسم نهیں هَے مںگے جِهڑا ڈھال
دِل دی دھُونی پھول نا ےارا ناجک تےرے پوٹے
گیتاں جوگی اُمرا تےری پُّچھ نا ساڈا هال
کالا سُورج, تِڑکِآ اںبر, دھُکھدا چںد سِآه
بڑے ودھاای پّتر مَےنُوں آاے نے ِاس سال
اںدر اَونا منھا لِکھا کے بُوهے تے لٹکايا سی
پھِر وی انّھا دُّکھ هنھےرا اںدر لںگھ ای آيا سی
اُس تھاںوےں هُن اُّگ رِها هَے بُوٹا ِاک تلواراں دا
جِس تھاںوےں تُوں پھُّلاں ورگا سُپھنا کتل کرايا سی
سُورج ڈُّبن سار جو مےرے چھوٹےپن تے هسدا سی
اُه تاں مَےتھوں لںم سلںما مےرا اپنا سايا سی
گھوڑا وےچ رکاباں, کلگی کاٹھی کِس ونج لای
وےچکے اپنی اُمر مُساپھر کِس لای وےس لِآيا سی
چڑھدے سُورج وّل پِٹھ کرکے, تنی رےل دی پٹڑی تے
کِنّی وار مَےں پھںبھا پھںبھا کیتا اپنا سايا سی۔
جکھم نُوں جکھم لِکھو کھامکھا کںول نا لِکھو
سِتم هٹااُ سِتم تے نِری گجل نا لِکھو
اجاایں مرنگے هرپھاں دے هِرن کھپ کھپ کے
چمکدی رےت نُوں ےارو ندی دا تل نا لِکھو
ِاه کی هُنر هَے بھلا کی کلا کهے جِهڑی
هُسن نُوں هُسن لِکھو کتل نُوں کتل نا لِکھو
جو لّگِآ وِهڑے 'چ آساں دا رُّکھ سُکا دےوے
گھراں نُوں کھت جے لِکھے ِاستراں دی گل نا لِکھو
جے اپنے 'جُلم' نُوں کهِنا هَے 'ِاںتجام' تُساں
تاں ساڈی هّک دی آواج نُوں کھلل نا لِکھو
تِلمِلاںدے دِن مِلے کُجھ مُسکراںدے دِن مِلے
سهِر وِچ تےرے اسانُوں هر ترھاں دے دِن مِلے
اگن وِچ سڑدے پراں نُوں پھڑپھڑاںدے دِن مِلے
رات دے درِآ 'چ ڈُب کے مرن جاںدے دِن مِلے
اَوڑ کے مُّکھ تے سوےرا, سینِآں وِچ لَے کے سام
رات دے باجار اںدر وِکن جاںدے دِن مِلے
مَےں سمجھدا ساں کِ اُس وِچ کُجھ نهیں پِںجر سِواِا
دےکھِآ تاں کبر دے وِچ بِلبِلاںدے دِن مِلے
سُبه ورگی رُوه سی اُسدی رات ورگی هو گای
جِںدگی وِچ اَوسنُوں کُجھ ِاس ترھاں دے دِن مِلے
کوای اٹھِآنی جِها سی کوای سی دمڑی جِها
اُسدے گھر چوں مےرے گُم هواے چِراں دے دِن مِلے
سڑک اُتے ڈُّلھے هواے اُسدے گبھرُو کھُون 'چوں
اُمر دے باکی هجاراں جھِلمِلاںدے دِن مِلے
بنے رهِ گاے مُورتاں وِچ سوےرے
نجر وِچ هنھےرے, نگر وِچ هنھےرے
کِتاباں 'چ جِهڑی مُهّبت پڑھی سی۔
اُه جیون 'چ آای ن تےرے ن مےرے
اسیں جکھم هی دِّتے ِاک دُوسرے نُوں
کھِڑن نُوں پھُل وی کھِڑے سن بتھےرے
اسیں وی هنھےرے دے دُسمن نهیں هاں
جے رّکھے سِرپھ والاں تیکر بسےرے
اُه جھُلسنگے چِهرا تِرا تے کهِنگے
تِرے من دے داگ آاے چِهرے 'تے تےرے
مَےں تَےنُوں آواجاں بڑیآں ماریآں
تےری چُّپ نے جیر هی لایآں ساریآں
تُوں جو چُپ چُپ کےرےں اپنی رےت وِچ
اَونھاں هںجھُوآں نال اساڈیآں ےاریآں
دےکھ اُنھاں دا کِنّا سور جهان وِچ
تُوں جو سانُوں چُپ چُپ واجاں ماریآں
ڈُبدا ڈُبدا سُورج پھِر وی ڈُب گِآ
ساکھاں نے تاں باهاں لّکھ پساریآں
ڈُبدا سُورج هور وی سُهنا هو گِآ
بھاهاں تےرے وِچھڑن جِهیآں ماریآں
کّلھ نُوں پھےر چڑھےگا سُورج سهِر وِچ
جے سجناں دے گھر دیآں کھُّلھیآں باریآں
نِگھ هَے ن رَوسنی هَے
کی تےری دوستی هَے
هّتِآ نا کھُدکُسی هَے
ِاه کَےسی آسکی هَے
کوای تاں ِاس نُوں سےکو
چِکھا اَےوےں بل رهی هَے
هو تُسیں هی بُت کِ مےری
بںسی هی بےسُری هَے
کّلھ مَےں وی هونا پّتھر
اج لهِر آکھری هَے
مےرے تھل 'تے پھےر سُورج
تےری پَےڑ مِٹ رهی هَے
در بںد هو رهے نے
سِر سام پَے رهی هَے
هُن تُوں وی مُڑ جا ےارا
مےرے سِر کجا کھڑی هَے
کھاک وِچ سُٹِآ گِآ تاں ِاه وی دُکھ جرنا پِآ
مےرے وِچ وی پھُّل نے مَےنُوں وی سِدھ کرنا پِآ
مَےں هوا وِچ تردا دیوا, تےرے گھر مےری اُڈیک
تےری کھاتر پَون دی هر لهِر توں ڈرنا پِآ
جِس دی کھاتر دُکھ جرے, دربار نُوں کیتا کھپھا
اُس دے درباری بنن دا درد وی جرنا پِآ۔
پھِّکا پھِّکا هو گِآ سی دوستو ساماں دا رںگ
کھُون گیتاں وِچ تدے کُجھ هور وی بھرنا پِآ
مُّدتاں توں اُس 'چ کوای کںول نایں سی اُّگِآ
ڈُب کے کالی جھیل وِچ اُس نُوں تدے مرنا پِآ
نا تاں مَےں تارے چڑھااے نا مَےں سُورج ڈوبِآ
کِس لای تُوں ناںاُں مےرا ساِاراں وِچ لِکھ لِآ۔
آ گِآ پتجھڑ دا پهِرا, مَےں ن اُسنُوں روکِآ,
مَےں تاں سیسے وِچ بدلدے رںگ هی تکدا رِها
پَوڑیآں چڑھ آای تھّکی سام مےرے گھر دیآں
جِسم دی ڈھلوان توں دِن بھر دا سُورج ڈِّگ پِآ
بلدے سُورج واںگ مَےں اسمان توں ڈِگدا رِها
سهِر نے مَےنُوں تماسے واںگ کای دِن دےکھِآ
دُکھ نهیں کِ هادسا هويا اتے اُه مر گِآ
دُکھ تاں هَے کِ هادسا کِنّے ورھے هُںدا رِها
سی بهُت گهِری اُداسی جے مَےں دِل وِچ دےکھدا
ِاس لای مَےں سّکھنے اسمان ول تکدا رِها,
اَوسدی رگ رگ 'چ اپنا کھُون نا مَےں وےکھِآ
لال سُوهے بِرکھ دی مَےں سان ول تکدا رِها
اپنے توں تےری دوستی تیکر
رےت هی رےت هَے ندی تیکر
مَوت رستے 'چ مِل گای سانُوں
هالے جانا سی جِںدگی تیکر
رستا اپنے لهُو 'چوں جاںدا هَے
نجمباجی توں ساِاری تیکر
اّگ دا ِالجام لا کے لَے گاے اُه
جگدے هّتھاں نُوں هتھکڑی تیکر
دےکھدے هاں کِ کِهڑا جُون دا دِن
تپدا رهِںدا هَے جنوری تیکر
اےنھاں هےٹھاں نُوں جهِر نا دےنا
اےنھاں جانا هَے بںسری تیکر
اپڑدے هّتھ هو گاے مَےلے
تےرے چِهرے دی تاجگی تیکر
دھُوںآں بن کے جے پهُںچے کی پهُںچے
تےرے چِهرے دی چاننی تیکر
انّھے ےُگ نُوں پُچا ديو ےارو
اےدھے نَےناں دی رَوسنی تیکر
آپو وِچ گھُل کے بندے نے سارے
رںگ چِّٹے توں جامنی تیکر
کِستیآں نے تھلاں 'چ پایآں نے
اےنھاں نُوں لَے چلو ندی تیکر
لپھج هاں گالیآں 'چ رُلدے هاں
سانُوں لَے جااَو ساِاری تیکر
کِسے در نا دیوا مِرے ناں دا بلدا
هوا نال کِسدے سهارے مَےں لڑدا
هواواں دی ساں ساں دا متلب هی کی سی
جدوں مےرا پِںجر سی رےتے 'چ سڑدا
مَےں رےتے تے بِلکُل ِاکّلا ساں تُردا
تے رےتا 'چ مےرا کبیلا سی گلدا
تےری ساںجھ وی جّگ دے مَوسم نا' پَےںدی
کوای تےرے آںگن 'چ بُوٹا جے پلدا
پِآ هی رِها کھُونی جںگل 'چ هاسا
کدی اےس گل دا کدی اَوس گل دا
مےرا جی کرے مَےں سمُںدر هو جاواں
جدوں وی اُجاڑاں 'چ سُورج هَے ڈھلدا
جِسم اپنا رُوه لای سُولی جِها کِاُں هو گِآ
اُمر نُوں کّٹنا هی ِاک لںمی سجا کِاُں هو گِآ
هالے تاں کُجھ کهِن نُوں اُه ترسدے سن مُنسِپھو
اےنی چھےتی مُجرماں دا پھَےسلا کِاُں هو گِآ
مَےں نِپّترا کهِ کے ماری واج آپنے آپ نُوں
چّک وِچ لوکاں دا ِاه جھُرمٹ کھڑا کِاُں هو گِآ
کِاُں کِتے مِلدا نهیں گھُٹ موه دا پانی پین نُوں
هر نگر هر سهِر هی هُن کربلا کِاُں هو گِآ
کِاُں مےری آتم-کتھا وِچ سُبه دا سُورج نهیں
مےرا جیون اےنی لںمی سںدھِآ کِاُں هو گِآ
اےداں رںگ وٹااُںدا تےرا چِهرا روج رِها
نا مَےں تَےنُوں تج سکِآ تے نا سکِآ اپنا
ِاس مَوسم دا نام کی رّکھیاے ماریاے واج کِوےں
اےهی سوچدِآں نُوں ےارو مَوسم بیت گِآ
تےرے کےس دھُآںکھے, مےرے هّتھ گاے پتھرا
ڈالی اُّتے لّگا سُوها پھُّل گِآ مُرجھا
جد چُںمِآ اگ بن کے چُںمِآ نیر نا بنِآ مَےں
کِهڑے مُوںهوں آکھاں تَےنُوں اڑیاے نا کُملا
مَےں کد کِس نُوں چھاں کیتی. مَےں کد بنِآ درِآ
هُن کی روس جے ےاراں دے وی نَےن گاے پتھرا
اجیب موڑ تے ساهاں دا کاپھلا آيا
کِ مےرے کھُون دا پِآسا هَے مےرا هی سايا
کِتے ن کتل دا ِالجام سِر تے آ جاوے
تڑپھدی لاس رهی پر کِسے نے هّتھ لايا
ادب سی جسن دا, تاں هی نا نَےن چھلکااے
تُهاڈے جسن وِچ دِل تاں مےرا سی بھر آيا
اُداس رات هَے چُپ ِااُں کِ جھںگ تیک سُنے
کلیرا ےار دا اّج کھےڑِآں 'چ چھنکايا
بدن 'چو نِکل کے اُڈِآ جاں جان دا پںچھی
هجاراں پںچھیآں جھُرمٹ بدن نُوں آ پايا
اجکل ساڈے اںبر اُتے چڑھدا چنّ چوانی
کاهدا مان دوانی پِّچھے چّلی بیت جوانی
مںگل سُوتر دے وِچ کِهڑا ڈک سکدا اے ندیآں
کِهڑا پا سکدا اے چںدرے من-پںچھی گل گانی
ٹپ جاںدی هَے هّداں بنّے هڑھ دی تےج روانی
رُلدی رهِ جااے کھُریآں واںگُوں پِچھلی پِآر-نِسانی
پهِلاں جو وی دِل وِچ آيا گوںدی سی سهِناای
پھِر سهِناای دے گل اںدر پھس گای ِاک اٹھِآنی
اَوهی وِچ کلےجے لّگی, اُس دی کلم بناای
جِهڑی مِرجے جّٹ نے ماری وِچ اسمان دے کانی
ڈُّب چُّکِآں دی پھےر کتھا کِاُں چھےڑ لای
هُن تاں دِل درِآ وگدا سی ساںتمای
کالی رات دیآں پھَوجاں نا لڑن لای
مَےں وی آ پهُںچا هاں اپنا ساج لای
هووے پےس سوےرا سُورج دا جايا
نھےرے دے دربار 'چ مَےنُوں هاک پای
سُّکے پیلے رُّکھ سپھاای مےری وِچ
تُر کے اَوںدے کِںج گواهی دےن لای
اےنا اُّچا تکھت سی ادلی راجے دا
مجلُوماں دی اُمر هی راه وِچ بیت گای
ماپن نُوں گهِراای مےریآں سوچاں دی
مےری هِک وِچ تےگ اُنھاں نے ڈوب لای
اےنا سّچ نا بول کِ کّلا رهِ جاوےں
چار کُ بںدے چھّڈ لَے موڈھا دےن لای
سِر 'تے تُوپھان کدی اَےسا وی جھُل جاںدا اے
جانے پهِچانے نگر آدمی بھُل جاںدا اے
جان هَے درد-بھری, سوگمای. دُکھ-دےنی
وار وی دےواں جے تاں مےرا کی مُل جاںدا اے
جِس دا ڈر هُںدا اے, اُه بات جدوں هو جاوے
سَوکھ هو جاںدی اے در چَےن دا کھُّلھ جاںدا اے
چُّکی پھِردا اے بڑا بھار سداچاراں دا
آدمی کھُون دی ِاک لهِر توں تُل جاںدا اے
ڈُّبنوں بچ جاںدا اے ِااُں جان دا بےڑا ےارو
بوجھ لهِ جاںدا اے ِاک هںجھُو جے ڈُّلھ جاںدا اے
آدمی مَوت دے وّل جاںدا اے هَولی هَولی
چںد-مُّکھ رےت 'چ رل جاںدا اے هَولی هَولی
ِاس ترھاں جال جِها بُندی اے پرداداری
ارتھ نُوں سبد نِگل جاںدا اے هَولی هَولی
بن کے جںجیر لای مَوت جُ اُٹھدا لوها
اُه وی جںجیر 'چ ڈھل جاںدا اے هَولی هَولی
پهِلاں بچپن پھے جوانی, پھِر ارتھی جاوے
آدمی گھر 'چوں نِکل جاںدا اے هَولی هَولی
پهِلاں کںبدا اے بهُت وےگ 'چ پّتے واںگُوں
پھےر دِل آپے سںبھل جاںدا اے هَولی هَولی
مےرے هّتھاں 'چ پھُل من وِچ بدی سی
بُجھی سی رُوه تے کايا سُلگدی سی
اُتارے وےس جد اُسنے مَےں تّکِآ
مےرے ساهوےں بدن دی تھاں ندی سی
بدن دے پانیآں وِچ لهِر هو کے
اسل وِچ اَوس دی رُوه تڑپدی سی
اُه اُسدا جکھم سی, اُسدی ترِکھا سی
جُ آکھن نُوں بُراای سی, بدی سی
اُه بَےٹھی سبد-کوساں دے وِچالے
کِسے دے ِاک سُکھن نُوں ترسدی سی
سمُںدر دی مهاں-پُستک دے ورکے
هوا چنّ چاننی وِچ پرتدی سی
سمُںدر سی نمک تے جکھم وی سی
تدے هر لهِر اےداں تڑپدی سی
تےری انهوںد وِچ هر لهِر ساِاد
مچلدی وی تڑپدی جاپدی سی
کدی سلیب کدی بِرکھ تے کدی درِآ
تُوں مےری سوچ 'چ کِس کِس ن سَے دا رُوپ لِآ
جدوں مَےں بِرکھ ساں اُس پل تاں بن سکی نا تُوں
جدوں چِراگ مَےں بنِآ, بنی تُوں تےج هوا
تےرے تے مےرے وِچالے ندی سی رولے دی
مَےں اپنے گیتاں دا ِاک پُل بنا نهیں سکِآ
اُٹھا هی سکِآ ن تُوں مےرے دِل دیآں پرتاں
اُنھاں دے هےٹھ سی تےرا هی نام لِکھِآ پِآ
سی سمجھدار بڑا ساڈے دَور دا سُورج
کِ دِن چڑھے تاں چڑھاں ِاںتجار کردا رِها
مَےں کھُس وی هويا جرا تے اُداسِآ وی بهُت
جُ پّلُو تےرا مےرے کںڈِآں چوں نِکل گِآ
جرا سُنیں تاں سهی, ِاس ترھاں نهیں لگدا
جِوےں کلےجے 'چ چھُپکے هَے کوای سِسک رِها
اجیب ساج سی جو وِچ سِوے دے سڑ کے وی
اُداس رات دی کالی هوا 'چ وّجدا رِها
پَےڑ دا هرپھ کدوں تھل 'تے لِکھن دےںدا اے
رےت دا سےک کدوں پَےر ٹِکن دےںدا اے
توڑ لَے جانگے لوکیں جے نا توڑےگی هوا
کَون پھُّلاں نُوں گھڑی پهِر ٹِکن دےںدا اے
ڈوب لَےںدا اے کلےجے وِچ کھںجر واںگُوں
درد سُورج نُوں کدوں اَےوےں مِٹن دےںدا اے
کھاک کر دِںدی اے بںدے نُوں سهی مُّل دی تلاس
کَون آپے نُوں اُرھاں اُس توں وِکن دےںدا اے
ِاه جُ دیواراں نے ِاه ترےڑاں لای ورکے نے
سانُوں اےنھاں تے گجل کَون لِکھن دےںدا اے
دُور جےکر اجے سوےرا هَے
ِاس 'چ کاپھی کسُور مےرا هَے
مَےں کِوےں کالی رات نُوں کوساں
مےرے دِل وِچ هی جد هنھےرا هَے
مَےں چُراهے 'چ جے جگاں تاں کِوےں
مےرے گھر دا وی ِاک بنےرا هَے
گھر 'چ نھےرا بهُت نهیں تاں وی
مےری لو واستے بتھےرا هَے
تُوں گھراں دا هی سِلسِلا هَےں پر
اَے نگر, کِس نُوں پھِکر تےرا هَے
دِل 'چ رهِ رهِ کے کِسے دا جو کھِآل آاُںدا اے
ِاه بُری گّل اے کھِآل ِاه وی تاں نال آاُںدا اے
مَےں هاں اُه نیںد-ندی جِس 'چ نے اَےسے سُپھنے
کھَوپھ آاُںدا اے جدوں کںڈھے 'تے جال آاُںدا اے
هَے بهُت اُچا سداچار دا گُں بد پھِر وی
ڈُّب هی جاںدا اے جد من 'چ اُچھال آاُںدا اے
کی تےرا من وی هَے بےسِدک مےرے من ورگا
کںب جاںدا هاں جدوں من 'چ سوال آاُںدا اے
اپنِآں هّتھاں دے هی لااے هواے بُوٹے, بںدا
بال لَےںدا اے ِاک اَےسا وی سِآل آاُںدا اے
اںتِکا
ِاه اُداسی, دھُںد, ِاه سبھ کُجھ کِ جو چںگا نهیں
مَےں اُدَے هونا, سدا ِاس وِچ گھِرے رهِنا نهیں
کُپھر, بدیآں, کھَوپھ کی کی اےس وِچ گھُلِآ پِآ
مےرے دِل درِآ توں ودھ درِآ کوای گںدھلا نهیں
مَےں دلیلاں دے رِها هاں, کھپ رِهاں, کُرلا رِها
پر اجے رُوه دی ادالت چوں بری هويا نهیں
اچنچےتی مےرے دِل وِچ سُلگ اُٹھدا هَے کدے
هالے تک مکتُول مےرے دا سِوا ٹھرِآ نهیں
سُهرتاں دے موه اتے بدنامیآں دے کھَوپھ توں
مُکت هو کے مَےں اجے سپھِآں 'تے وِچھ سکِآ نهیں
مےری رچنا ِاس ترھاں هَے, جِس ترھاں دیوار 'تے
بُوهِآں دیآں مُورتاں نے, پر کوای بُوها نهیں
رُّکھ دیآں لگراں نے اَےوےں وِچ هوا دے کںبدیآں
ِاه کِسے تھاں جان دا کوای دسدیآں رستا نهیں
اگلِآں راهاں دا ڈر. ِاس تھاں دا موه, ِاک ِاںتجار
بِرکھ توں بںداں اجے تک هاِا مَےں بنِآ نهیں
سور دے درِآ 'تے پُل هَے بںسری دی هُوک, پر
بوجھ دِل 'تے هَے جو ِاس توں جھّلِآ جانا نهیں
لاٹ بن جگِآ نهیں, دھُکھنوں وی پر هٹِآ نهیں
دِل توں مَےں اےسے لای ماےُوس وی هويا نهیں
تےرِآں راهاں تے گُڑھی چھاں تاں بن سکدا هاں مَےں
منِّآ سُورج دے رستے نُوں بدل سکدا نهیں
اُه نے بھُّکھے تے اُنھاں نُوں بھُّکھِآں دا کھَوپھ هَے
نیںد ِاس نگری 'چ کوای چَےن دی سَوںدا نهیں
مَےنُوں ِاس دی پِآس دا اهِساس هَے پر پھےر وی
مارُوتھل 'تے کِنمِنی دا کاو لِکھ سکِآ نهیں
مَےں کِوےں راتاں دے اںدر گرک هو جاںدا رِها
کُجھ تُهاڈے توں تاں, مےرے سُورجو, چھُپِآ نهیں
رات دی سرهد 'تے هی اکسر جِبه کیتے گاے
دِن دا درواجا اجے کھاباں لای کھُّلھا نهیں
کھَوپھ سی ِاک هور هی سںسار وِچ گُںم جان دا
ِاس لای مَےں من دے وِچ گهِرا اُتر سکِآ نهیں
تُوں دِناں دے دےس دا واسی هَےں, اّگے رات هَے
سام هَے, رُک جا, ِاه کوای جان دا وےلا نهیں
انّھیآں ِاّچھاواں دا جںگل هَے تے پاگل هوا
دِل 'چ رّکھیں دیوِآں دی ےاد, جے رُکنا نهیں
دیوِآں دی ےاد هاں بس ےاد هی کںم آاےگی
دیوِآں نے آپ تاں ِاس توں اگاںه جگنا نهیں
چُّپ گهِری هو گای هَے هُن تاں مےرے گیت توں
الوِدا سبدو کِ هُن کُجھ بولنا بندا نهیں