ਲੈ ਵੇ ਰਾਂਝਣਾ ਵਾਹ ਮੈਂ ਲਾ ਥੱਕੀ ਸਾਡੇ ਵੱਸ ਥੀਂ ਗੱਲ ਬੇ ਵੱਸ ਹੋਈ

ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨਾ ਆਦਤਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਟੀਏ ਪੋਰੀਆਂ ਪੋਰੀਆਂ ਨੇ

ਹੀਰ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਮੂਲ ਸਵਾਦ ਦੇਂਦਾ ਨਾਲ ਚੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਧਾਲਿਆਂ ਦੇ

ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਹਿਕਮਤ, ਦਾਨਾਈ ਤੇ ਰਮਜ਼ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਏ। ਸ਼ਿਅਰ ਮਕੂਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਇਖਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਅਬਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਖਸ਼ਦੇ ਨੇ:-

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਗ ਦੇ ਨਿਰਖ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾਂਹੀਂ ਪਏ ਪੁਛਦੇ ਭਾ ਕਸਤੂਰੀਆਂ ਦੇ

ਕਹੇ ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾ ਕਦੀ ਮਰਦੇ ਸ਼ੇਰ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਵੰਗਾਰਦੇ ਨੇ

ਉਹ ਕੁਆਰੀਆਂ ਜਾਣ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਖਡੇਂਦੀਆਂ ਨੇ

ਬੁਰੀ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਨਾਲ ਮਲਵਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗ ਦਬਣੀ ਕੋਲ ਖਲਵਾੜਿਆਂ ਦੇ

ਤੈਨੂੰ ਰਬ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਬਣਿਉਂ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਲ ਆਪੇ

 

ਪੇਂਡੂ ਰਹਿਤਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ-

ਓਹੋ ਈ ਸ਼ਾਇਰੀ ਅਬਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਾਂਦੀ ਏ ਲੈਂਦਾ ਤੁਅੱਲਕ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਸੱਚ ਤੇ ਪੁਰਖ਼ਲੂਸ ਫੰਨਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਏ, ਉਹ ਕਦੀ ਵੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਮੁਤਾਸਰ ਹੋਇਆ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਏ ਕਿ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਿਸਮਾਨੀ ਈ ਨਹੀਂ ਰੁਹਾਨੀ ਤੁਅੱਲਕ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਏ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਹੀਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਏ। ਇਹਦੀ ਇੱਕ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਵੀ ਏ ਕਿ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਈ ਰੂਮਾਨਵੀ ਦਾਸਤਾਨ ਏ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਮਸੀਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੇਂਡੂ ਰਹਿਤਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਏ। ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਦਾ ਕੌਲ ਏ ਕਿ ਦੇਹਾਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਸਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਏ। ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਹੋਰਾਂ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਈਦ ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਏ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਲਿਖਦੇ ਨੇ:

ਚਿੜੀ ਚੂਕਦੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਟੁਰੇ ਪਾਂਧੀ ਪਈਆਂ ਦੁਧ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਧਾਨੀਆਂ ਨੇ

ਹੋਈ ਸੁਬਾ ਸਾਦਕ ਜਦੋਂ ਆਣ ਰੌਸ਼ਨ ਤਦੋ ਲਾਲੀਆਂ ਆਣ ਚਚਲਾਨੀਆ ਨੇ

ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਤੇ ਸਹਾਰੇ ਦਾ ਤਸੱਵਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਏ। ਲੋਕ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਵਾਂ ਸਮਝਦੇ ਨੇ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਫਖ਼ਰ ਕਰਦੇ ਨੇ: