ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਆਦਿ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗਏ ਹਨ।

ਪੰਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਗੋਤ ਹੈ। ਜੱਟਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਉੱਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ ਜੱਟਾਂ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਤੇ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੱਟ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿਲੀ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਪੰਨੂੰ ਵੀ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੋਤ ਹੈ।

ਪੁਰੇਵਾਲ : ਇਹ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗੋਤ ਹੈ। ਐੱਚ. ਏ. ਰੋਜ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਗਲੈਸਰੀ ਔਫ ਦੀ ਟ੍ਰਾਈਬਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਟਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟ ਸੂਰਜਬੰਸੀ ਰਾਜਪੂਤ ਸਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਰਾਉਪੁਰਾ ਸੀ। ਮੁੱਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਨਾਰੋਵਾਲ ਪਰਗਣਾ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਸਨ। ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤੇ ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਝੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦੁਆਬੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਪਿੰਡ ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੋਢੀ ਤੇ ਉੱਘਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਪੁਰੇਵਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਦੁਆਬੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਬਾਦ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਬਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟ ਸੀ। ਦੁਆਬੇ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਜੱਟ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਜੱਟ ਕਬੀਲੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਖਾੜਕੂ ਕ੍ਰਿਸਾਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਸਦਾ ਹੀ ਘਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੱਟਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਗੋਤ ਹੈ। ਪੱਗੜੀ ਜੱਟ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਜੱਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਪੱਗਵਟ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਜੱਟ ਆਪਣੇ ਸੱਕੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਜੱਟ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਪੋਰਸ ਵੀ ਪੁਰੂ ਗੋਤ ਦਾ ਜੱਟ ਸੀ। ਪੁਰੂ ਤੇ ਪੁਰੇਵਾਲ ਇਕੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਹਨ। ਧੌਲਪੁਰ ਜਾਟ ਰਾਜਬੰਸ ਵੀ ਪੁਰੂਬੰਸੀ ਹਨ। ਪੁਰੂ, ਪੁਰੇਵਾਲ, ਪੋਰਸਵਾਲ, ਪੋਰਵ ਜੱਟ ਗੋਤਰ ਇੱਕ ਹੀ ਹਨ। ਪੁਰੂ ਗੋਤਰ ਦੇ ਜੱਟ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਇਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਖੱਤਰੀ ਪੋਰਸਬੰਸੀ ਹਨ।

ਪੂੰਨੀਆਂ : ਸ਼ੱਕ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਈਸਾ ਤੋਂ ਕਈ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰਕਸਤਾਨ ਤੇ ਬੱਲਖ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਟੈਕਸਲਾ, ਮੱਥਰਾ ਅਤੇ ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਤਾਪੀ ਰਾਜੇ ਸਲਵਾਨ ਨੇ ਈਸਾ ਤੋਂ 78 ਵਰ੍ਹੇ ਮਗਰੋਂ ਦੱਖਣੀ, ਪੱਛਮੀ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸੰਮਤ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਕੰਗ, ਬੱਲ ਤੇ ਪੂੰਨੀਆ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਬੱਲਖ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।

ਸੰਤ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਮਾਲਵਾ ਇਤਿਹਾਸ' ਵਿੱਚ ਪੂਨੀਆਂ ਗੋਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਪੁੰਨੀ ਰਾਏ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਨ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਭੁਲੇਖੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਐੱਚ. ਏ. ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂੰਨੀਏ ਸ਼ਿਵ ਗੋਤਰੀ ਜੱਟ ਹਨ। ਹਿੱਸਾਰ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂੰਨੀਏ ਸ਼ਿਵ ਗੋਤਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਵਾ ਦੀਆਂ ਜੱਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਬੰਸੀ ਜੱਟ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਕੈਪਟਨ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਅਹਿਲਾਵਤ ਪੂਨੀਏ ਜੱਟਾ ਨੂੰ ਚੰਦਰਬ ਸੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਬੰਸੀ ਰਾਜਾ ਬੀਰ ਭੱਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਹਰਦੁਆਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀ। ਬੀ. ਐੱਸ. ਦਾਹੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਜਾਟਸ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ "ਪੋਨੀਆ ਜਾਦੋਂ ਕੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਆਸਤ ਕਾਲਾ ਸਾਗਰਕੇ ਨੇੜ੍ਹੇ ਲਘੂ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਥੋਂ ਸਮਰਾਟ ਦਾਰਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਆ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬੈਕਟਰੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।" ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੱਟ ਕਬੀਲੇ ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਏਸ਼ੀਆ ਹੀ ਜੱਟਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰ ਭੂਮੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂੰਨੀਏ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੀ ਸਪਤਸਿੰਧੂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਆਬਾਦ ਹੋਏ। ਪੂੰਨੀਏਂ ਬਹੁਤ ਸੂਰਬੀਰ ਜੱਟ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਲ ਦੀ ਮੁਠ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 360 ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਬੀਕੇ ਦੀ ਰਾਠੌਰ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਇਹ ਹਾਰ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਗੋਦਾਰੇ ਜੱਟਾਂ ਨੇ ਪੂਨੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੀਕੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਰ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਪੂੰਨੀਏ ਹਰਿਆਣੇ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਏ। ਸਿਰਸਾ, ਹਿੱਸਾਰ, ਹਾਂਸੀ, ਦਾਦਰੀ, ਰੋਹਤਕ, ਅੰਬਾਲਾ, ਜਗਾਧਰੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂੰਨੀਆਂ ਗੋਤ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜੱਟ ਆਬਾਦ ਹਨ। ਪੂਨੀਏਂ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਜਗਾਧਰੀ ਪਾਸ ਦੇ ਜਮਨਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਨੀਪਤ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪੂੰਨੀਏ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਭਵਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 150 ਪਿੰਡ ਪੂੰਨੀਏਂ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 100 ਪਿੰਡ ਪੂੰਨੀਏਂ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਜਾਟ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਹਨ। ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂੰਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਪੂੰਨੀਆ ਗੋਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਪੂੰਨੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ ਬੰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਪੂੰਨੀ ਸਾਬਕ ਆਈ. ਏ. ਐੱਸ. ਅਫ਼ਸਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਪੂੰਨੀਆ ਪਿੰਡ ਪੂਨੀਏਂ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਘਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਵਿੱਚ ਪੂੰਨੀਏ ਜੱਟ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂੰਨੀਏਂ ਜੱਟ ਬਹੁਤ ਸਨ। ਇਹ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਪੂੰਨੀਏਂ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਦਲਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਅਬੋਹਰ ਤੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੂੰਨੀਏ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਤੇ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂੰਨੀਏਂ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹੀ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਰਠ, ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਤੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਨੀਏਂ ਜੱਟਾਂ ਦੇ 100 ਦੇ ਲਗਭਗ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ, ਹਰਿਆਣੇ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਪੂੰਨੀਏ ਹਿੰਦੂ ਜਾਟ ਹਨ। ਕੁਝ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਜਾਟ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂੰਨੀਏ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੂੰਨੀਏਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ