

ਹਮਰੇ ਪ੍ਰਭ ਜਗਦੀਸ ਗੁਸਾਈ ਹਮ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਜਗੰਨਾਥ ॥
ਜਨ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸੁ ਦਾਸਨ ਕੋ ਪ੍ਰਭ ਕਰਹੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਰਾਖਹੁ ਜਨ ਸਾਥ ॥੪॥੬॥
ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪, ਪੰਨਾ ੧੨੯੬
ਇਸ ਗੁਰਵਾਕ ਅੰਦਰਿ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਦੁਪੰਗਤੀ ਸਪਸ਼ਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਬੱਤਰ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਮ ਨਾਮ, ਅਰਥਾਤ, ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮ ਬਿਲਕੁਲ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਗੋਚਰਾ ਨਾਮ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਮ ਤਾਈਂ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੰਮਤਾ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅਜ ਤਾਈਂ ਇਹ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਗੋਚਰ ਹੋ ਕੇ ਲਖਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਗੁਰਮਤਿ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਲਖਾਇਆ ਦ੍ਰਿਸ਼- ਟਾਇਆ ਅਗੋਚਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਗੋਚਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਇਨ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਕੇਵਲ ਗੁਰਮਤਿ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ । ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸਚੀ ਸਤਸੰਗਤਿ, ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਖੇ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਗੋਚਰੇ ਨਾਮ ਧਿਆਵਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸੁਆਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । 'ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਪਾਥ' ਰੂਪੀ ਅਧ-ਪੰਗਤੀ ਸਾਫ਼ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗੀ ਸਾਧੂ ਪਾਥ ਵਾਲੀ ਸਤ-ਸੰਗਤਿ ਵਿਖੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਹੀ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹਰਿ ਜਸ ਰੂਪੀ ਅਕੱਥ ਕਥਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇ ਕੇ ਅਕਥਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਸਿੱਖ ਕਥਾ ਢਕੋਚਰੀਏ ਗਿਆਨੀ (ਅਗਿਆਨੀ) ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਗੋਚਰਾ ਇਹ ਨਾਮ ਨਹੀਂ। ਕਥਾ ਢਕੋਚਰੀਏ ਕਥੋਕੜ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮਨ-ਮੰਨੀ ਕਥਾ ਇਸ ਅਗੰਮੀ ਕਥਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਸਰਬੱਗਤਾ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਦਰਸਾਈ, ਗੁਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਈ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬਪੁਰੇ ਅਲਪਗ ਕਥਕੜੀਏ ਗਿਆਨੀ ਕੀ ਜਾਨਣ ? ਇਸ ਤਿੰਨ ਨੰਬਰ ਅੰਕ ਵਾਲੀ ਦੁਪੰਗਤੀ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਪੰਗਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਪੰਗਤਾ ਹਿੱਸਾ 'ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਸੁਨੀ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ' ਸਾਫ਼ ਸਪਸ਼ਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਰੂਪੀ ਅਕੱਥ ਕਥਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਵਿਖੇ ਮਿਲਣ ਕਰਿ ਹੀ ਸੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੁਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । 'ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ' ਰੂਪੀ ਦੁਪਦਾ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤਿ ਹੀ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰਿ ਜਸ ਦੀ ਅਕੱਥਤਾ ਵਿਚਿ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਕਬਦੀ ਜਪਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰਲੇ ਅਧ-ਪੰਗਤੇ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੋਈ ਇਕ ਅੱਧਾ ਅਕੱਥ ਕਥਾ ਦੀ ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਤ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਕਥਕੜੀ ਅਲਪਗ ਪੁਰਸ਼ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਤਾਬਿਆ ਬੈਠ ਕੇ ਕਥੋਕੜੀ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥੋਕੜੀ ਗੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੇ । ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਸਰੂਪ ਉਪਰੋਂ ਰੁਮਾਲ ਤਦੇ ਹੀ ਲਹਿ ਸਕੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਠੀ ਨੇ ਵਾਕ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਰਿ- ਜਸੀ ਪਾਠ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਰੂਪੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕਰਨਾ