

ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਅਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ :-
ਕਪਾਹ ਜਾਂ ਨਰਮਾਂ :-

ਦੇਸੀ ਕਪਾਹ ਦੇ ਬੀਜ 4 ਕਿਲੋ, ਮਾਂਹ ਦੇ ਬੀਜ 2 ਕਿਲੋ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੀਜ 1 ਕਿਲੋ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬੀਜ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸਾਧ ਲਓ। ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ 100 ਕਿਲੋ ਗੋਬਰ ਖਾਦ ਅਤੇ 10-100 ਕਿਲੋ ਗਾੜ੍ਹਾ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪਾਓ। ਪਿੱਛੇ ਬੀਜ ਬੀਜ ਦਿਓ। ਹਰੇਕ 15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ 5-10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਛਿੜਕਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਿੰਜਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਇੰਡੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਕਿਸਮਾਂ ( ਨਰਮਾ ) ਬੀਜਣ ਵੇਲੇ ਬੀਜ ਸਿਰਫ਼ 1 ਕਿਲੋਂ।
ਅੰਤਰ ਫ਼ਸਲਾਂ :-
ਲੋਬੀਆ ਜਾਂ ਮਾਹ ਜਾਂ ਸੋਇਆਬੀਨ, ਮੈਰੀਗੋਲਡ, ਮੱਕੀ ਕਿਲੋਂ।
ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ :-
ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ