ਦਾ ਅਕਾਰ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਨਾਰੀਅਲ ਜਿੰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੰਦ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ 200-500 ਜੜ੍ਹਾਂ ਉੱਗ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬੀਜ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਕੇਲੇ ਦਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਲੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਿਸਮਾਂ :- ਕੇਲੇ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਲੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਬੌਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਬੌਣੀ cavendish          48.44%         ਪੋਨ ਬਰਠਕ               6.31%

ਪੂਵਣ Poovan            18.42%         ਰਸਥਲੀ Rasthali        3.79%

ਬਲੂਗੋ Bluggoe          6.58%          ਬਾਕੀ                       10.03 %

ਨੇਂਦਰਮ Nendram        6.43%

ਮੌਸਮ :- ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

1. ਜੂਨ, ਜੁਲਾਈ, ਅਗਸਤ

2. ਸਤੰਬਰ, ਅਕਤੂਬਰ

3. ਦਸੰਬਰ, ਜਨਵਰੀ

ਬੀਜਣ ਸਮੇਂ ਇੰਨਾ ਦਾ ਅੰਤਰ 8'x4', 9'x41/2', 9'x41/2'x41/2', 8'x8', 12'x12'

ਬੌਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ ਅੰਤਰ 8'x4', 9'x41/2', 9'x41/2'x41/2'

ਮੱਧ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ 8'x8

ਲੰਮੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ 12'x12'

ਬੀਜ ਲਗਾਉਣਾ

ਬੀਜ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸਾਧਨ ਉਪਰੰਤ ਬੀਜ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਆਕਾਰ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਟੋਆ ਖੋਦ ਲਓ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਠੀ ਗੋਬਰ ਖਾਦ ਅਤੇ ਗਾੜ੍ਹਾ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪਾਓ। ਉਸ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪਾ ਕੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਦੱਬ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉੱਪਰ