

ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਤਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਵੱਟ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਤਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਖ਼ਰਚਾ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਨੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਬਿਲਕੁੱਲ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਜ਼ੀਰੋ ਬੱਜਟ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ।
ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ:-
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੀਰੀ ਜਾਂ ਧਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਧਾਨ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਧਾਨ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਸਾ ਤੋਂ 3500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ 6000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਧਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਹੜੱਪਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਅਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ 2300 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਯਾਨੀਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ 5000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਧਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਧਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਓਰਾਈਜਾ (Oryza) ਕੁਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਧਾਨ ਦੀਆਂ 18 ਜੰਗਲੀ ਕਿਸਮਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਕਿਸਮਾਂ Oryza sativa ਅਤੇ Oryza glaberrima ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ Oryza sativa ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ, ਉਪਰਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਸ਼, ਉੱਤਰੀ ਥਾਈਲੈਂਡ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਆਦਿ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਈਯੀਲਡਿੰਗ ਜਾਂ ਸੰਕਰ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਨ 1912 ਵਿੱਚ ਜੌਹਨ ਕੇਲੀਨੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ Intensive Farming in India ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਨ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 4000 ਸਥਾਨਕ