

(ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ, ਕੀੜੇਮਾਰ ਅਤੇ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਆਦਿ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਇਹ ਜੀਵ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਆ-ਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਾੜ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਘਾਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕੈਮੀਕਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਾਟਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤਕ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਘਾਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹੋਰ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਕਾਹਲਪੁਣੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸਮੂਹ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਿਚ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਬੁਰੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।'
ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਇਸਦਾ ਉਤਮ ਹੱਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ 'ਨਾਨਕ ਖੇਤੀ' ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਲਈ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਸੀ ਗਾਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸੂਖ਼ਮ ਜੀਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਪਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਗੰਡੋਏ, ਸਿਉਂਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਜੀਵ ਵੀ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਪੰਛੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਲੜੀ ਰਸਾਇਣ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਚੈਨਾ ਦੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੁੰਨੀ ਜੀਵ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਿਚਲੇ ਜੈਵਿਕ ਮਾਦੇ ਦੇ ਗਲਣ-ਸੜਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਲੇ ਸੂਖ਼ਮ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਫੁੱਲਣਾ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੁਰਾਕੀ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੁੰਨੀ ਜਿੱਥੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਖੁਦ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਥੇ ਉਹ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੈਂਪ ਲਾ ਕੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਪੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਾਸਤੇ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਪਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਲੇ ਸੂਖ਼ਮ ਜੀਵ ਆਪਣਾ ਕੰਮ