ਸੀ। ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਪਰ ਹਰੀਪੁਰ ਵਰਗਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਅਤੇ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਲੋਕ ਆਪ ਵੀ ਸਫ਼ਾਈ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠ ਖੜੋਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਆਪ ਤਾਂ ਮਿਹਨਤੀ ਸਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਬੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਬਸਤਰ ਵਗੈਰਾ ਵੀ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਮੁਸਲਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਗੰਦਗੀ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਮੈਲੇ-ਕੁਚੈਲੇ ਸਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਉਨੱਤੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਾਦੂਗਰੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। National Archieves of India, New Delhi (Foreign Secret Consultation 31.12.1847 Page 326 ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ, 'Hari Singh Nalwas resource management in this difficult and turbulent frontier was more efficient than that of the British)

ਭਾਵ ਇਸ ਸੀਮਾ ਵਾਲੇ ਗੜਬੜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਾਰਗਰ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਗਜ਼ਟੀਅਰ (੧੯੦੧) ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਛਾਪ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਤਾਕਤਵਰ, ਦਲੇਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਹੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਸਾਹਸੀ, ਗਤੀਸ਼ੀਲ, ਹਿੰਮਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਡਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਨਾ ਅੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਖੜ੍ਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੰਞ ਇਹ ਗੁਰੂ ਕਲਗੀਧਰ ਦਾ ਸਿੰਘ ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਅਸਮਾਨਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜੂਝਿਆ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਲਈ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਹਿਤ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਵਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਵੱਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਿਆ। ਇਸ ਸ਼ੇਰ ਦਿਲ ਯੋਧੇ ਦੇ ਯੁੱਗ ਪਲਟਾਊ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਕਰਕੇ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਏ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਿੱਖ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰਫੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:

ਬੇ-ਬਹੁਤ ਹੋਇਆ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੂਲੋ, ਜਿਹਦਾ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਦੂਰ ਦੂਰ ਸਾਰੇ।

ਦਿੱਲੀ ਦੱਖਣ ਤੇ ਚੀਨ ਮਚੀਨ ਤਾਈਂ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਖੌਫ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਰੇ।

ਰਾਜਾ ਕਰਨ ਤੇ ਬਿਕ੍ਰਮਾਜੀਤ ਵਾਂਗੂ, ਹਾਤਮਤਾਈਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਰੇ।

ਕਾਦਰਯਾਰ ਜਹਾਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ, ਸਖੀ ਉਹ ਬੁਲੰਦ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਰੇ।