ਸਦੀਆਂ ਭਰ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਸਦੀ ਦੇ ਏੜ ਗੇੜ ਹੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹਾਜੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਅੱਗੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਰਕਜ਼ਈਆਂ ਦੇ ਲਸ਼ਕਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਜੰਗ ਲਈ ਮੋਰਚਾ ਬੰਦੀ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਫ਼ਤੂਰ ਮਚਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਰੇ ਹੱਥ ਦਿਖਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਕੇ ਭੱਜੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਠਾਣ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੱਗ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਝਾਏ ਵਗੈਰ ਗੱਲ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੰਘ ਇਹਨਾਂ ਪਠਾਣਾਂ ਤੇ ਭੁੱਖੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਜਾ ਪਏ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਇਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲੀ, ਗੋਲੀਆਂ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਰ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਗੋਲੇ ਗੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗੇ। ਭਾਵੇਂ ਹਾਜੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਠਾਣ ਵੀ ਛਾਤੀਆਂ ਤਾਣ ਕੇ ਲੜੇ ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਅੱਗੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ। ਲੜਦੇ ਲੜਦੇ ਹਾਜੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੱਟੜ ਹੋ ਗਏ। ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਪਰ ਮਈ ੧੮੩੪ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਸ਼ੌਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਬਾਲਾ ਹਿਸਾਰ ਤੇ ਝੂਲ ਗਏ। ਉਪਰੰਤ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਮੇਰ ਗੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ। ਪਠਾਣਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਮੰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਯੂਸਫਜ਼ਈਆਂ ਤੋਂ ਖਿਰਾਜ ਵਸੂਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ੭ ਮਈ ੧੮੩੪ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੂੰ ਖਿੱਲਤ ਦੇ ਕੇ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਕਾਦਰਯਾਰ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚੱਲੀ ਤੇਗ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਧਮਕ ਬਾਰੇ ਕਾਵਿ ਟੋਟੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:

ਤੇ-ਤੇਗ ਮੈਦਾਨ ਮੇ ਬਹੁਤ ਚੱਲੇ, ਨਾਲ ਤੇਗ ਦੇ ਰਾਜ ਕਮਾਂਵਦਾ ਏ,

ਚੜ੍ਹਤਲ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਅੰਦਰ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਮਾਰ ਲੈਂਦਾ ਫ਼ਤਹਿ ਪਾਂਵਦਾ ਏ।

ਉਦੋਂ ਭਾਜ ਪੈਂਦੇ ਵੱਡੇ ਖੈਬਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਧਮਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਨੂੰ ਜਾਂਵਦਾ ਏ।

ਕਾਦਰਯਾਰ ਕੰਧਾਰੀਆ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ, ਡਰਦਾ ਕਾਬਲੋਂ ਉਰਾਂ ਨਾ ਆਂਵਦਾ ਏ।

A letter dated 12 May 1834 from Maharaja Ranjit Singh to captain Wade Political agent Ludhiana states: