Back ArrowLogo
Info
Profile

ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਾੜ ਆਦਿ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿੱਕਾ(ਜ਼ਰਬ) ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਸਿੱਕਾ ਚਲਾਇਆ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਭਾਰ ੧੩੫ ਗ੍ਰੇਨ (ਸਾਢੇ ੮ ਮਾਸ਼ੇ) ਸੀ। ਹੋਤੀ ਮਰਦਾਨ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਨ ੧੯੩੭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿਸ਼ੌਰੀ ਟਕਸਾਲ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗਵਰਨਰੀ ਸਮੇਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੌ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵੀ ਸਿੱਕਾ ਚੱਲਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੌ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘੀ ਸਿੱਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ੧੮੯੧ ਉਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਿੱਕਾ ੧੮ ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਆਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ ੧੨੪-੧੩੦ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਸੀ। ਪਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਸਿੱਕਾ ੧੫ ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਆਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ ੧੭੦ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਸੀ (੧੬ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਦਾ ਭਾਰ ਇੱਕ ਮਾਸ਼ੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)। ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਚੱਲਦਾ ਸੀ ਜੋ ੨੪ ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਆਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ੧੭੦-੧੭੨ ਗ੍ਰੇਨਜ਼ ਸੀ। ਪਿਸ਼ਾਵਰੀ ਚੁਲਨੀ ਜਾਂ ਰੁਪਈਆ ੧੬ ਆਨੇ ਦਾ ਸੀ। ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ੧੦੦ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕਾਬਲ ਦੇ ੧੧੩, ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ੧੨੨, ਨੌ ਨਿਹਾਲ ਦੇ ੧੩੩ ਅਤੇ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ੧੬੦ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਬੜੀ ਹੀ ਅਸਚਰਜ਼ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ੧੫ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਾਮਲਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ (ਵਨੀਤ ਨਲੂਆ)

ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਾਇਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਚੀਵਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਦੀ ਫ਼ੌਰਿੰਨ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਨਸਲਟੇਸ਼ਨ ੧੮੩੬ ਦੇ ਪੰਨਾ ੩੨ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੀ ਮੰਦਹਾਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਰਿਆਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਛਾ ਗਈ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਸੁਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅਮਨ ਅਮਾਨ ਕਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਇੱਥੇ ਆ ਵਸੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧਣ ਲੱਗਿਆ।

122 / 178
Previous
Next