

ਬਹਾਦਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਖਦਿਆਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਸਮੇਂ ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਪਤਲੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ।
ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰੇ ਨਾਲ
ਲੋਹਾ ਲਾਖਾ ਹੋਣਾ
ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੇ ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਨਾਜ਼ਕ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਚਾਰ ਪੱਤਰ ਮੱਦਦ ਲਈ ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੇਰਵਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਨਾ ਦੇਣ ਕਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਝਾੜ ਪਾਈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਅਤੇ ਕਾਬਲ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਜਿੱਤਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਗੜਵਾ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾ। ਤੂੰ ਮਨਹੂਸ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਦਰਯਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇੰਞ ਕੀਤਾ ਹੈ-
ਗੈਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜ ਯਾਰੋ, ਗੜਵਾ ਮਾਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਟੰਗ ਉੱਤੇ।
ਆਖੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਥੀਂ, ਕੁਝ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਸੰਗ ਉੱਤੇ।
ਪਹਿਲੇ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਕੀਤੋ ਮੂਲ ਮੈਨੂੰ, ਫ਼ੌਜਾਂ ਘੱਲਦਾ ਮੱਦਦ ਨੂੰ ਜੰਗ ਉੱਤੇ।
ਕਾਦਰਯਾਰ ਆ ਦੱਸਿਆ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਸੱਟ ਆ ਪਈ ਏ ਜੰਗ ਉੱਤੇ।
ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਦੀ ਜਮਰੌਦ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਾਈ
ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ੧੦੦੦ ਘੋੜ ਸਵਾਰ, ੬੦੦੦ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ੬੦੦੦ ਹੋਰ ਯੋਧੇ, ਤੋਪਖਾਨਾ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਸਾਜ਼ੋ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਜਮਰੌਦ ਵੱਲ ਹਨ੍ਹੇਰੀ