

ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲਾਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਉੱਥੇ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤਰ ਗਏ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ 'ਚ ਡੋਲ ਪੈਣ ਲੱਗੇ। ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਠਾਣਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲਈ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਪਾਸ, ਦੂਜਾ ਬਹਾਦਰ ਸਰਦਾਰ ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਪੰਜ ਹੱਥਾ (ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਠਾਣ ਇਸ ਤੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈ ਗਏ। ਇਸ ਨੇ ਐਸੀ ਬੀਰਤਾ ਦਿਖਾਈ ਕਿ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ) ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਖੁਦ ਇਸ ਨੂੰ ਜੂਝਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜ ਹੱਥੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਸਰਦਾਰ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਖੁਰਦ ਮਜੀਠੀਆ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ।
ਜੰਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਅਫ਼ਗਾਨ ਤੜਕਸਾਰ ਹੀ ਜਮਰੌਦ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਸੱਮੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਖਲੋ ਕੇ ਤਲਵਾਰ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜੋਸ਼ੀਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਆਪਣੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਦਾਰ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚੋਂ ਤੱਥ ਇਕੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਇੰਞ ਬਿਆਨਿਆ ਹੈ:
ਮੈਂ ਕਸਮ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਖਾਵਾਂ, ਨਾਲ ਈਮਾਨ ਦੇ।
ਮੈਂ ਗੜ੍ਹ ਜਮਰੌਦ ਦਾ ਢਾਵਾਂ, ਖਾਕ ਉਡਾ ਦਿਆਂ।
ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਾਂ, ਬਾਲਾ ਸਾਰ ਨੂੰ।
ਮੈਂ ਮਿਚਨੀ ਤੇ ਹਲ ਵਾਹਵਾਂ, ਸਾੜਾਂ ਛਾਉਣੀਆਂ।
ਮੈਂ ਅੱਗ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਵਾਂ, ਤੇਗਾਂ ਬਾਲ ਕੇ।
ਮੈਂ ਲਹੂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹਾਵਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਯੋਧਿਆਂ।
ਮੈਂ ਰੱਤ ਨਾਲ ਵੁਜੂ ਕਰਾਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਤੇਗ ਦਾ।
ਮੈਂ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਥੜ੍ਹੇ ਬਣਾਵਾਂ, ਪੜ੍ਹਾਂ ਨਿਮਾਜ ਬਹਿ।
ਮੈਂ ਨਾਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟਾਵਾਂ, ਜੱਗ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਦਾ।
ਮੈਂ ਇਸਲਾਮੀ ਝੰਡੇ ਝੁਲਾਵਾਂ, ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ।
ਸੱਮੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੜੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਜੰਗ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਰੋਸਾ ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ