ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਉਪਲਭਦੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰੀ ਇੱਥੇ ਆ ਵਸੇ। ਬੈਰਨ ਹੁਗਲ ਨੇ ੨੩ ਦਸੰਬਰ ੧੮੪੫ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਗਹਿਮਾ ਗਹਿਮ ਦੇਖ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਪੁਰ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਹਰਿਆਲੀ ਸੀ, ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਤੱਕ ਵਪਾਰ ਚਲਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਰਾਹੀਂ ਹਰੀਪੁਰ ਤੋਂ ਚੀਨ ਤੱਕ ਵਪਾਰਕ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਪੁਰ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਕਿਸ਼ਨ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਹਰੀਪੁਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪੁਰ ਵੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸਰਦਾਰ ਨਲਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਗੰਜ਼ ਇੱਥੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨਾਮੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਰਖਵਾਇਆ। ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਘਰ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਹਿੰਦੂ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਗਣੇਸ਼ ਗਿਰੀ ਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਆਂ ਲਈ ਤੇਲੀਆਂ ਦੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਾਲੀ ਮਸੀਤ ਬਣਵਾਈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕਾ ਬਾਗ

ਹਰੀਪੁਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਚੰਗੀ ਉਪਜਾਊ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਫ਼ਲਦਾਰ ਬੂਟੇ, ਜੜ੍ਹੀ ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਝਾੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰਿਕਿਸ਼ਨ ਗੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਿਕੰਦਰ ਪੁਰ (ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਸਬੇ) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕਾ ਬਾਗ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਦਾਰ ਬੂਟਿਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਬਗੀਚੀਆਂ, ਰੰਗਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਇਸ ਬਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਹਰੀਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਲੀ ਭਰਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਹਰੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬ, ਖੁਰਮਾਨੀ, ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਆਦਿ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਲਾਰ ਭਰੀ ਸੀ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀ ਠੰਢੀ