ਮਿੱਟੀ ਘੱਟਾ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ, ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਧ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਨ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਕੰਧ ਦਾ ਮਲਬਾ ਆ ਡਿਗਿਆ ਅਤੇ ਫੱਟੜ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿਗ ਪਏ। ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਪਾੜ ਪਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵੱਲ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਲਦੀਆਂ ਹਾਂਡੀਆਂ ਸੁੱਟੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਰਦਾਰ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਸਿੰਘ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੱਟੜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਣ ਸਰੀਰ ਵੀ ਝੁਲਸ ਗਏ। ਕੈਂਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਮਹਾਨ ਸੂਰਮਾ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸੂਰਮੇ ਬੇਸੁਰਤ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਦੇ ਪਾੜ ਰਾਹੀਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਚੜ੍ਹੀਆਂ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹਨੇਰੀ ਵਾਂਗੂੰ ਸ਼ੂਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਟੇ ਲਹੁੰਦੀਆਂ ਦੇਖ ਤੁਰਕ ਥਰ ਥਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਗਏ। ਆਖੀਰ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਹਾਰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ। ਨਵਾਬ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪਕੜ ਲਿਆ।

ਉਧਰ ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਜ਼ੀਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਫੱਟਾਂ ਤੇ ਮਰ੍ਹਮ ਪੱਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਦਾਂ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਨਾਜੁਕ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਜਦੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਨਾ ਉਮੀਦ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਤਨਾ ਮਾਯੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵੀ ਨਾ ਰਹੀ। ਪਰ :

ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਸ ਨ ਕਾਢਤ ਆਪ॥ ਤਿਸ ਕੋ ਦੇ ਕਰ ਰਾਖੈ ਹਾਥਿ॥

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਜਿਉਂ ਹੀ ਇਹ ਸਿਰੜੀ, ਸਿਦਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੂਰਮੇ ਠੀਕ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਮਹਾਰਾਜੇ ਤੇ ਛਾਏ ਗਮਾਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵੀ ਉੱਡ ਗਏ। ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਫ਼ਾਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਮੂੰਹ ਨਵਾਬ ਮੁੱਜ਼ਫ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਵੱਲ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪਕੜ ਕੇ ਕੈਦੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ