

ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਨ ! ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਖੀ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਇਹੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਿਵਾ ਯੀ ਯੀ। ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਤਹਿਤ ਕਿਆਹਾਂ। ਭਾਵ ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਛੇਤੀ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ।
ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਬੀਰਬਲ ਧਰ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਆਰੰਭਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਿਥੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ ਨੇ ਚਰਨ ਪਾਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਤਿਲਕ ਜੰਵੂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਜਿਸ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਧਾਰਨੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਵਿਸਾਖ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਨਾ ਦਿਵਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਦਿਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ, 'ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਅਪਨੀ ਜੀਤ ਕਰੋ' ਦਾ ਯੁੱਧ-ਨਾਦ ਵਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵੀ ਪਈ ਭੀੜ ਦੇਖ ਕੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁਤੰਰਤਾ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਰਣ-ਤੱਤੇ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਡਾਹ ਕੇ ਜੂਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ
ਜਬ ਆਬ ਕੀ ਅਉਧ ਨਿਧਾਨ ਬਨੈ, ਅਤ ਹੀ ਰਣ ਮਹਿ ਤਬ ਜੂਝ ਮਰੋ॥
ਅਜਿਹੀ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਬਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਅੰਦਰ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਵੀ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੁਕਰਮਾਂ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮੀਆਂ ਦੀ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮੀ ਦਾ ਕਰਮ ਹੈ ਕਿ ਪਤਿ ਲਹਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਮੌਤ ਕਬੂਲਣਾ ਸਹੀ ਹੈ। ਧਰਮੀ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ੁਲਮ ਜ਼ਰ ਲੈਣਾ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਕਲੰਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਬੋਲ ਹਨ:
ਸੇਈ ਪੂਰੇ ਸ਼ਾਹ ਵਖਤੈ ਉਪਰਿ ਲੜਿ ਮੂਏ॥ (੧੪੫)
ਜੈਕਾਰ ਕੀਓ ਧਰਮੀਆ ਕਾ ਪਾਪੀ ਕੋ ਦੰਡ ਦੀਓ॥
ਖਾਲਸਾ ਨਾਮ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ, ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਘੋਲ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਦੇ ਕਬਿੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਰਬਲ ਧਰ ਦੇ ਵਹਿੰਦੇ ਨੈਣਾਂ ਚੋਂ ਨੀਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖੋਂ ਅਲਾਏ ਵੈਣ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ: