

ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਧੌਸਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੇਠ ਖਾਲਸਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਝੁਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ੨੨ ਤੋਪਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੰਦੂਕਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲੇ, ਬਰਛੇ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਜਖੀਰੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਹੱਥ ਆਏ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਸਹਿਜ਼ਾਦਾ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨੋ ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ੪ ਜੁਲਾਈ ੧੮੧੯ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਦਾਖਲੇ ਸਮੇਂ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਇਹ ਮੁਨਾਦੀ ਕਰਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਘਬਰਾਏ। ਖਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੜੀਆਂ ਤਕੜੀਆਂ ਘਾਲਣਾਂ ਘਾਲ ਕੇ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ। ਉਧਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੁਕਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵੱਲ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਾ ਤੱਕੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਨ ਮਾਲ ਨੂੰ ਚੁਰਾਵੇ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੈਨਿਕ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਜੋ ਜਲੂਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਆਪਣੇ ਅਦੁੱਤੀ ਜਾਹੋ-ਜਲਾਲ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੂਰਬਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘਿਆ। ਪਰਜਾ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਲੋਂ ਬੜਾ ਭਰਮਾਂ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਅਖੀਰ ਸ਼ਹਿਜਾਦਾ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਰ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਸ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਹਲਕਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਲਮਟੰਗੇ (ਲੰਬੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਵਾਲਾ) ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਗਦ ਗਦ ਹੋ ਉੱਠਿਆ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਾ ਲੱਖ ਲੱਖ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਬਖਸ਼ੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਚੋਂ ਸਵਾ ਲੱਖ ਰੁਪਿਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੀਪਮਾਲਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਲਕਾਰੇ ਹੱਥ ਲਿਖ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਭੇਜ ਕੇ ਲਗਦੇ ਹੱਥ ਮੁਜੱਫਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਦਰਬੰਧ ਆਦਿ ਦੇ ਪਰਗਣੇ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉ। ਸੱਯਦ ਲਤੀਫ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹਨਾਂ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਰੜੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਇਲਾਕੇ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰ ਲਏ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ