ਸੋ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਅਣਖੀਲਾ ਯੋਧਾ, ਧਰਮੀ ਬੰਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਮਾਨਦਾਰ, ਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਨੇਕ ਨੀਤੀਵਾਨ ਪਰਜਾ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਗਵਰਨਰੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਪਹਿਲਾ ਐਲਾਨ ਇਹ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਹਕੂਮਤ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਿਰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਖਾਹ-ਮਖਾਹ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਬਹੂ ਬੇਟੀਆਂ ਦੀ ਬੇਪਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਔਕੜਾਂ ਨੀ ਖੜੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਬੇ-ਨਿਯਮੀਆਂ ਨੀ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਮਸ਼ਟੰਡਿਆਂ, ਚੋਰਾਂ, ਠੱਗਾਂ, ਡਾਕੂਆਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਨੇਸ਼ਾਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਾਜ ਆ ਜਾਉ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਤਕੜੇ ਹੱਥੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਲਾਚਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾ ਵਰਤਣੀ ਪੈ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਹੱਥਾਂ ਬਾਝ ਕਰਾਰਿਆਂ ਮੰਦੇ ਦਿਲ ਹੋਣ ਨਾ ਮਿੱਤ। 'ਡੰਡਾ ਪੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵਿਗੜਿਆਂ ਤਿਗੜਿਆਂ ਦਾ' ਮੇਰਾ ਮਿਸ਼ਨ ਜੰਗਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜ ਹੈ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ

ਗਵਰਨਰੀ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲਣ ਸਮੇਂ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਏ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ:

੧. ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਅੰਦਰ ਹੈਜੇ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀ ਫੈਲ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ੩੫ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਰ ਗਏ ਸਨ।

੨. ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਤੇ ਪੁਣਛ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅੰਦਰ ਬਾਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

੩. ਲੇਹ ਲਦਾਖ ਅਤੇ ਲਾਗਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਡਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਉੱਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਇੱਜੜਾਂ ਦੇ ਇੱਜੜ ਮਾਰੇ ਗਏ।

੪. ਜਿਹਲਮ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਖੱਖੇ' ਅਤੇ ਬੱਬੇ' ਆਪਸੀ ਖਹਿਬਾਜੀ ਕਾਰਨ ਲੜਦੇ ਝਗੜਦੇ ਸਨ।

੫. ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਾਜ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਲ ਬਨਾਉਣ ਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਪਾਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਛੱਡ